In Burgum is op 22 april, tijdens World Earth Day, het boek De verloren sleutel gepresenteerd. In de publicatie staat de visie centraal van landbouw-ecoloog ir. Jan Pieter Haisma (1917-2006), die al in de vorige eeuw pleitte voor een landbouw met minder kunstmest en chemie en meer aandacht voor bodemgezondheid.
© Theo Mulder
De Friese ingenieur ontwikkelde zijn ideeën in een tijd waarin daar nog weinig gehoor voor was. Inmiddels groeit de aandacht voor de relatie tussen bodem, plant, dier en mens. Volgens betrokkenen bij de uitgave is de boodschap van Haisma daarmee actueler dan ooit.
Van essay naar publicatie
Theo Mulder uit Kollumerzwaag kwam via de weduwe van Haisma in contact met het oorspronkelijke Friestalige essay De ferlerne kaai. Journalist Jacob de Hoop bewerkte het tot een Nederlandstalige uitgave onder de titel De verloren sleutel.
Het eerste exemplaar werd tijdens een bijeenkomst in De Pleats in Burgum overhandigd aan Haisma's weduwe Margareta. De locatie heeft een historische band met de familie Haisma.
Bodem als basis
In het boek en tijdens de presentatie staat de samenhang tussen bodemgezondheid en voedselkwaliteit centraal. Verschillende betrokkenen delen er hun visie vanuit hun eigen praktijk. Theo Mulder benadrukt het belang van de stem van de boer: "Te vaak wordt er over boeren gesproken zonder dat ze zelf aan het woord komen."
Groenteteler Frank Hoogeboom uit Warmenhuizen sluit daarop aan. Hij werkt met veel aandacht voor bodemleven, onder meer via groenbemesters en organische bemesting. "Ik heb nagenoeg geen chemie meer nodig," zegt hij. "Je ziet het leven in de bodem en op het land terugkomen."
Ook akkerbouwer Bianca van der Bos uit Holwerd, die zich richt op de teelt van naakte haver, herkent zich in de benadering. "Het opzetten van een nieuwe teelt en keten kost tijd en geld. Vorig jaar hebben we nog niets verdiend," aldus Bianca.
Breder perspectief
Naast boeren komen ook andere schakels in de voedselketen aan bod. Geesje Duursma, horecaondernemer in Burgum, wijst op de rol van de bodem in voedselkwaliteit: "De sleutel naar goed eten ligt niet alleen in de keuken, maar begint in de grond."
Orthomoleculair therapeut Ineke Haisma ziet eveneens een duidelijke relatie met gezondheid. "Een gezonde bodem is de basis voor het voeden van het menselijk lichaam," zegt zij.
Documentairemaker Bart Kingma, die het voorwoord schreef, benadrukt de verbindende rol van de bodem. "De bodem is het bindmiddel tussen boeren en burgers."
Hernieuwde aandacht
Met de publicatie hopen de initiatiefnemers bij te dragen aan een bredere bewustwording rond bodemgezondheid en duurzame landbouw. Thema's die volgens hen niet alleen relevant zijn voor de landbouwsector, maar voor de hele voedselketen.
Voor meer informatie:
Theo Mulder
Stichting Symphony of Soils
Tel: +31(0)6-53195568
[email protected]
www.symphonyofsoils.nl
