Traditionele boomgaarden leveren fruit, biodiversiteit en landschapswaarde, maar het beheer ervan staat onder druk. Rond de Dag van de Boomgaard op 24 april wordt in Europa aandacht gevraagd voor het behoud van deze vorm van fruitteelt, waar landbouw en natuurbeheer samenkomen.
© Infinety | Dreamstime
In landen als Duitsland, Oostenrijk en Slovenië is de traditionele boomgaardteelt, de zogeheten streuobstwiesen, zelfs erkend als immaterieel cultureel erfgoed door UNESCO-commissies. Het gaat om hoogstamfruitbomen die verspreid in grasland staan en leefgebied bieden aan vogels, insecten en kleine zoogdieren, terwijl ze tegelijk appels, peren, pruimen en noten leveren.
Maatschappelijke en ecologische waarde
Volgens schattingen van de Duitse Natuur- en Biodiversiteitsunie (NABU) zijn er in Duitsland nog 250.000 tot 300.000 hectare boomgaarden, maar dat areaal neemt af meldt het Duitse nieuwsplatform Oekolandbau.de. Het initiatief Hochstamm Deutschland schat de maatschappelijke en ecologische waarde op basis van een onderzoek uit Saksen op circa vier miljard euro per jaar.
Ondanks subsidies en initiatieven blijft het voortbestaan kwetsbaar. Hannes Bürckmann van Hochstamm Deutschland wijst op de economische realiteit: "De marktprijzen voor fruit uit boomgaarden zijn te laag om duurzaam beheer te garanderen."
Middelengebruik niet rendabel
Een belangrijk kenmerk van deze boomgaarden is hun kleinschaligheid. Daardoor is het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de praktijk meestal niet rendabel: de opbrengst per hectare is te laag om intensieve teeltmethoden te rechtvaardigen. Daardoor wordt vaak extensief gewerkt, met weinig tot geen chemische middelen.
De omschakeling naar biologische certificering biedt in die situatie economisch perspectief. Volgens Oekolandbau.de kan omschakeling naar biologische productie de opbrengst per 100 kilo fruit financieel aantrekkelijker maken voor telers, omdat biologische producten doorgaans beter worden vergoed dan conventioneel fruit.
Bron: Oekolandbau.de
