Denemarken geldt als een van de voorlopers op het gebied van duurzame en biologische landbouw, met een groot marktaandeel in de biologische sector en een sterke exportpositie. Volgens NordGen staat het land tegelijk voor de uitdaging om deze positie te behouden terwijl het toewerkt naar klimaatneutraliteit in 2050, onder meer door te investeren in gewassen die passen binnen robuuste biologische systemen.
© NordGen
Klimaatbestendiger voedselsysteem
Binnen die context wordt in het AVENUE-project gekeken naar de rol van haver in een klimaatbestendiger voedselsysteem. Het gewas geldt als kansrijk voor biologische teelt vanwege de lage stikstofbehoefte, beperkte gevoeligheid voor ziekten en het vermogen om onkruid te onderdrukken zonder chemische middelen. Haver is bovendien een van de belangrijkste biologisch geteelde granen in Denemarken.
200 havervariëteiten
Binnen het project worden 200 havervariëteiten onderzocht, waarvan het merendeel afkomstig is uit de Noordse genenbank. "Haver is bijzonder geschikt voor biologische productie in Noord-Europa vanwege zijn robuustheid en aanpassingsvermogen. Het grootste probleem voor haverproducenten is echter het gebrek aan stabiliteit in de jaarlijkse aanvoer en kwaliteit, voornamelijk als gevolg van seizoensgebonden schommelingen in milieuomstandigheden. We richten ons daarom op de ontwikkeling van veerkrachtige havervariëteiten en het aanpakken van enkele van de opkomende uitdagingen in de voedingsmiddelenindustrie om de voedselproductie te waarborgen", aldus projectleider Sidsel Birkelund Schmidt.
© NordGen
Veredeling
Ook wordt gekeken naar eigenschappen die relevant zijn voor biologische veredeling en toekomstig gebruik. "Met deze selectie denken we de meest interessante eigenschappen in deze context te kunnen identificeren, die van belang kunnen zijn voor toekomstig onderzoek en plantenveredeling in Denemarken, maar ook in andere Scandinavische landen en in Schotland. Door meer kennis over de zaadmonsters te verzamelen, bevorderen we het gebruik van de zaadcollectie om in de toekomst betere rassen te creëren", zegt Jan Svensson van NordGen.
Voedingswaarde
Naast agronomische prestaties onderzoekt AVENUE ook de voedingswaarde van haver. "Het doel is om een 'superhaver' te identificeren met een hoge voedingswaarde en stabiele prestaties in duurzame biologische landbouw. In veldproeven op drie locaties vorig jaar ontdekten we grote verschillen tussen onze 200 havervariëteiten in agronomische eigenschappen zoals opbrengst, aarvorming, planthoogte en aarvorm. Nu analyseren we de granen op kwaliteitseigenschappen, maar herhalen we ook de veldproeven van vorig jaar om seizoensgebonden variaties vast te leggen," aldus Sidsel.
© NordGen
Twee jaar
De veldproeven lopen in Zweden, Denemarken en Schotland en worden gedurende twee jaar gevolgd. De verzamelde gegevens worden publiek beschikbaar gemaakt voor veredelaars en onderzoekers. Het project loopt van 2025 tot 2027 en wordt gefinancierd door de Novo Nordisk Foundation.
Bron: NordGen
