Het College voor toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) is begonnen met een herbeoordeling van bestrijdingsmiddelen die PFAS bevatten. Het college onderzoekt 46 middelen waarvan er "sterke aanwijzingen" zijn dat ze van de markt moeten vanwege risico's voor drinkwater, maar een besluit wordt naar verwachting uiterlijk in 2028 genomen.
© Ruud Morijn | Dreamstime
Moeilijk afbreekbaar
De herbeoordeling volgt op onderzoek waaruit blijkt dat PFAS-houdende middelen kunnen afbreken tot de stof TFA, die zich ophoopt in water en moeilijk afbreekbaar is. In Nederland worden PFAS al op meerdere plekken in grond- en oppervlaktewater aangetroffen. Het gebruik van deze middelen is de afgelopen jaren toegenomen in de land- en tuinbouw, onder meer in aardappelteelt en graanproductie.
Alternatieven
Binnen die context reageert Sander van Diepen, directeur van Biohuis, op de discussie rond alternatieven in de akkerbouw. Over de toekomst van de teelt zegt hij: "Dat is voor ons duidelijk: biologische teelt, met ziektepreventie door onder andere gebruik van robuuste rassen, en zorg voor een goede bodemkwaliteit en een goede waterhuishouding."
Tegelijkertijd wijst hij erop dat een snelle omschakeling volgens hem niet realistisch is. "Maar nu massaal overstappen op biologisch gaat niet zomaar. De groei van de biologische akkerbouw is een nauw samenspel tussen vraag en aanbod. Eerst moet de vraag zich ontwikkelen. Daarin zit ook de grootste zorg die ik hoor van telers die huiverig zijn om om te schakelen: is er wel genoeg markt voor?"
Vraag en aanbod
Volgens Van Diepen is het daarom niet wenselijk om zonder afstemming te groeien. "Wij zullen onze achterban momenteel ook niet aanmoedigen om ongebreideld te gaan groeien, want vraag en aanbod moeten continu in balans zijn. Anders krijg je overschotten, en aan de huidige aardappeloverschotten zie je hoe funest dat is voor de prijs."
15 procent
Nederland heeft als doel om het biologische landbouwoppervlak te laten groeien naar 15 procent in de komende jaren. Van Diepen plaatst daar kanttekeningen bij: "Met hoe we er nu voor staan, denk ik dat het al een hele uitdaging gaat worden om die 15 procent te halen." Hij roept daarom op tot steun vanuit beleid en ketenpartijen: "Daarom hebben we de Tweede Kamer onlangs opgeroepen om een versnelling in te zetten en boeren te helpen door grote risico's weg te nemen."
© Hgfoto | Dreamstime
Afnemers
Ook ziet hij een rol voor afnemers zoals ziekenhuizen en supermarkten om de vraag te stimuleren. "Stel dat alle ziekenhuizen voor één kwart biologisch zouden inkopen, dan heeft dat tezamen al een groot effect. Ook zou het helpen om het gesprek aan te gaan met afnemers die hoge eisen aan de teelt stellen… Misschien zou er dus wat meer 'boerenpatat' verkocht moeten worden, in plaats van 'perfecte patat'."
Volgens BO Akkerbouw-kenniscentrum ligt de uitdaging ook bij afnemers. "Om dat voor elkaar te krijgen, moeten ook de afnemers van de aardappelen meewerken", zegt André Hoogendijk in een toelichting op de overgang naar robuustere rassen.
Bron: H2O/Waterneterk en NOS
