De Europese Commissie heeft de Subsidieregeling extensivering melkveehouderij (Sem) goedgekeurd, waarmee melkveehouders van 1 juni tot en met 29 juli 2026 subsidie kunnen aanvragen om hun veestapel met 10 tot 20 procent te verkleinen. Dat staat in een Kamerbrief van minister Jaimi van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur die op 14 april naar de Tweede Kamer is gestuurd.
© Ahavelaar | Dreamstime
Voor de regeling is in totaal 627 miljoen euro beschikbaar, waarvan 615,7 miljoen euro is bestemd voor subsidie en 11,3 miljoen euro voor uitvoering via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De Sem is bedoeld om de uitstoot van ammoniak en broeikasgassen te verminderen en de mestproductie in de melkveehouderij terug te dringen.
Kabinetsdoelen voor stikstofreductie
Volgens de Kamerbrief draagt de regeling bij aan de kabinetsdoelen voor stikstofreductie, natuurherstel en klimaatbeleid. Ook kan de regeling volgens het ministerie bijdragen aan een toekomstbestendige landbouw en aan het stimuleren van extensievere bedrijfsvoering.
De regeling is tot stand gekomen na overleg in de sector, waarbij naast reguliere melkveeorganisaties ook bio-organisaties zoals De Natuurweide en Netwerk GRONDig een rol hebben gespeeld. De betrokken partijen drongen eerder gezamenlijk aan op een vrijwillige regeling om krimp van de veestapel mogelijk te maken als onderdeel van bredere afspraken over emissiereductie en mestverwerking.
10 tot 20 procent minder melkkoeien
Melkveehouders kunnen deelnemen als zij in 2025 melkkoeien hebben gehouden. Zij moeten tussen de 10 en 20 procent minder melkkoeien gaan houden ten opzichte van het gemiddelde aantal in 2025. De verplichtingen gelden voor een periode van drie jaar vanaf het moment van deelname.
Deelnemers ontvangen een jaarlijkse vergoeding voor inkomensverlies van € 1.606 per verminderde melkkoe, gebaseerd op gederfde melkopbrengsten en transactiekosten. Daarnaast ontvangen zij een vergoeding van € 110 per fosfaatrecht dat wordt doorgehaald. Deze fosfaatrechten verdwijnen definitief van de markt en worden in drie jaarlijkse termijnen vergoed.
Rentekortingen banken
Naast de publieke subsidie is er ook een private bijdrage voorzien via banken. Zij bieden volgens de Kamerbrief rentekortingen aan voor melkveebedrijven die tijdens of na deelname aan de regeling investeren in verduurzaming.
Er gelden aanvullende voorwaarden. Zo mag het areaal grasland gedurende de looptijd niet afnemen en mag het aantal overige graasdieren, zoals jongvee, schapen, geiten en paarden, niet toenemen. Na afloop van de drie jaar kunnen deelnemers terugkeren naar het oorspronkelijke aantal melkkoeien, maar alleen met nieuw aangekochte of geleasede fosfaatrechten.
Tot 64.000 koeien minder
Volgens de Kamerbrief kan met het beschikbare budget de melkveestapel met maximaal 64.000 koeien worden verminderd, circa 4 procent van het totaal. Dat zou leiden tot een verwachte daling van de ammoniakemissie met 0,5 kiloton, de broeikasgasemissie met 0,3 megaton CO₂-equivalenten en een afname van de fosfaatproductie met maximaal drie miljoen kilogram.
Het ministerie verwacht eind dit jaar meer duidelijkheid te kunnen geven over de daadwerkelijke deelname en de effectiviteit van de regeling. Ondernemers kunnen vanaf medio april terecht bij RVO voor verdere informatie en ondersteuning.
Bron: Rijksoverheid
