Een ruime meerderheid van de Europeanen is tegen patenten op planten en dieren. Dat blijkt uit een nieuwe enquête in vijf EU-landen, uitgevoerd door Civey in opdracht van de alliantie No Patents on Seeds! Meer dan 80 procent van de ondervraagden wijst dergelijke patenten af.
© BrunoWeltmann | Dreamstime
Volgens ARCHE NOAH, dat het onderzoek onder de aandacht brengt, moet het Europees Parlement deze uitkomst meenemen bij de komende besluitvorming over nieuwe regels voor genetische technieken. "In heel Europa is het beeld duidelijk: mensen willen geen patenten op planten," zegt Katherine Dolan van ARCHE NOAH. "Dergelijke patenten leggen nog meer controle over ons voedselsysteem in handen van een paar bedrijven. Leden van het Europees Parlement moeten nu opstaan – voor hun kiezers, voor boeren en voor kleine en middelgrote veredelaars die ons voedselsysteem divers en veerkrachtig houden."
Driekwart tegen patenten
De enquête werd gehouden in Frankrijk, Duitsland, Italië, Nederland en Polen, met telkens 1.000 respondenten. Meer dan 90 procent vindt diversiteit in veredeling en voedselvoorziening belangrijk. Daarnaast stelt 88 procent dat bij het verlenen van patenten op genetisch gemodificeerde organismen extra aandacht moet zijn voor mens en milieu. Driekwart van de respondenten is tegen patenten op eigenschappen die van nature voorkomen of spontaan ontstaan.
Volgens ARCHE NOAH kunnen patenten bedrijven exclusieve rechten geven op eigenschappen zoals virusresistentie of hittebestendigheid. Dat zou de toegang tot genetisch materiaal beperken. "Patenten versterken de macht van dominante zaadbedrijven en brengen de diversiteit in plantenveredeling en voedselproductie in gevaar," aldus Katherine.
Tegen wil van meerderheid bevolking
De discussie speelt in aanloop naar een verwachte stemming in mei over de nieuwe Europese regelgeving voor nieuwe genomische technieken (NGT's). Het Europees Parlement pleitte eerder voor een sterke beperking van patenten op planten, maar in de huidige tekst ontbreken bindende maatregelen. "De definitieve tekst gaat in tegen de wil van de meerderheid van de bevolking en het standpunt van het Europees Parlement," zegt Katherine. "Als Europarlementariërs de regeling in deze vorm aannemen, negeren zij de belangen van Europese boeren en hun eigen kiezers."
Ook vanuit de sector zelf klinkt al langer kritiek. In een gezamenlijk position paper uit 2025 waarschuwen onder meer Duitse boerenorganisaties, veredelaars en vertegenwoordigers uit de biologische sector dat toenemende patentering de toegang tot genetisch materiaal onder druk zet. Zij stellen dat het bestaande kwekersrecht, dat vrije toegang tot plantmateriaal voor verdere veredeling mogelijk maakt, wordt uitgehold.
Vrije toegang tot genetische diversiteit
Voor de biologische sector is dit een belangrijk punt. De vrije toegang tot genetische diversiteit is volgens de biologische sector noodzakelijk voor biologische veredeling en voor het ontwikkelen van robuuste rassen. Beperkingen door patenten kunnen die toegang bemoeilijken en daarmee de ontwikkeling van nieuwe rassen voor de biosector onder druk zetten.
Klik hier voor de volledige enquête.
Voor meer informatie:
ARCHE NOAH
Obere Straße 40
A-3553 Schiltern, Oostenrijk
Tel: +43 2734 8626
[email protected]
www.arche-noah.at
