Waalse biologische sector: een al goed ontwikkelde afzetmarkt

Wallonië kent al een vrij goed ontwikkelde markt voor biologische producten. Toch heeft de Waalse overheid haar ambities voor biologische landbouw nog naar boven bijgesteld. Landbouwkantoor België wil daarom het Nederlandse bedrijfsleven attenderen op mogelijke marktkansen in dit gewest. In het najaar organiseert het landbouwkantoor een seminar organiseren over het Waalse overheidsbeleid rond biologische landbouw.

Biologische markt in België en Wallonië
De vraag naar biologische producten is traditioneel gezien sterker in Wallonië dan in Vlaanderen. Dit kan gedeeltelijk verklaard worden door de relatief sterke band van de Walen met hun “terroire” (zo zijn streek- en lokale producten populair in Wallonië), het feit dat de Waalse landbouw eerder lokaal dan internationaal is georiënteerd, dat er relatief veel biologische verkooppunten zijn en dat Wallonië een geringe verstedelijking kent (dus een ruimere beschikbaarheid aan landbouwgronden). Opvallend is dat gezondheid het overwegende aankoopargument voor Walen is, in tegenstelling tot Nederlanders die zich meer laten leiden door milieuoverwegingen.

De totale consumentenbestedingen aan biologische producten namen in België in 2020 met 13,5% toe tot 890 miljoen euro (zowel voeding als niet-voeding). Dit groeicijfer verdient wel enige nuancering, want de totale uitgaven aan voeding namen in 2020 toe met 12% als gevolg van de pandemie.

Kijkt men alleen naar voeding en dranken, dan bedroegen de totale uitgaven in 2020 594 miljoen euro, of te wel 54 euro per hoofd van de Belgische bevolking. Echter, de verschillen tussen Vlamingen en Walen zijn groot: 35 euro per Vlaming tegenover 81 euro per Waal (bron: Allesoverbio.be).

Het marktaandeel van verse biologische voedingsproducten bleef in heel België in 2020 min of meer gelijk (3,4%), maar in Wallonië bedroeg dit marktaandeel 4,9% terwijl in Vlaanderen het aandeel slechts 2,2% bedroeg. Het marktaandeel in Wallonië registreerde vooral in 2018 een duidelijke stijging met de opening van een aantal gespecialiseerde biologische winkels. Plantaardige biologische producten (groenten, fruit, vleesvervangers….) en eieren hebben een relatief groot marktaandeel, zuivel, brood en aardappelen scoren gemiddeld, terwijl vlees en vleeswaren minder dan gemiddeld scoren.

Verkoopkanalen consumenten
Tussen 2008 en 2020 kende Wallonië een duidelijke verschuiving in verkoopkanalen voor biologische producten ten gunste van de hard discount en de gespecialiseerde biologische winkels, maar ten koste van de ‘klassieke’ supermarkt en vooral de korte keten. De klassieke supermarkt was in 2020 met 40% van de consumentenuitgaven het belangrijkste afzetkanaal, maar dit aandeel kende sinds 2008 wel een forse daling (met 15 procentpunten). De gespecialiseerde biologische winkels waren met 31% het tweede belangrijkste afzetkanaal en zagen hun marktaandeel daarentegen met 14 procentpunten stijgen sinds 2008. Op de derde plaats stonden de buurtwinkel en de online verkoop (samen 14%), gevolgd door de hard discount met 7% (+6 procentpunten ten opzichte van 2008) en de zogeheten “hypermarchés” met 5%. Tot slot was de korte keten (boerderij en openbare markt) goed voor een marktaandeel van 3% (-8 procentpunten sinds 2008).

Helaas ook tekenen van enige verzadiging
Terwijl in 2016 Waalse biologische boeren nog niet volledig aan de consumentenvraag konden voldoen (behalve voor rundsvlees, dat toen ook al een aanbodoverschot kende), overschrijdt momenteel in meerdere sectoren het aanbod de vraag (bron: Itinéraire n°56 pag. 22+60). Dit geldt voor rundvlees, maar ook de eiersector neigt naar overproductie door een verdubbeling van het aantal biologische leghennen in 3 jaar tijd. Daarnaast staat ook de markt voor verse groenten en aardappelen enigszins onder druk. De overproductie leidt vaak tot scherpere prijsonderhandelingen door de afnemers en/of tot strenge kwaliteitseisen ten aanzien van de vorm en de grootte, die soms bijna net zo streng zijn als voor de gangbare producten.

Beperkte, maar eenzijdige handel
Volgens BioWallonie (de Waalse sectororganisatie voor biologische landbouw) zijn er geen officiële handelscijfers beschikbaar voor biologische producten. Op basis van eigen enquêtes weet BioWallonie echter dat Waalse biologische tuinders hun groenten vooral op de lokale/regionale/nationale mark afzetten. Daarnaast importeren supermarkten en de verwerkende industrie van diepvriesgroenten grote hoeveelheden (vaak goedkopere) biologische producten uit Spanje, Italië, Frankrijk, Duitsland en Nederland.

Omschakeling naar biologische landbouw
Biologische landbouw is al vrij goed ontwikkeld in Wallonië: 12% van het landbouwareaal is biologisch als ook 15% van de boerderijen. In totaal is Wallonië goed voor 91% van de Belgische biologische landbouw. Toch is de omschakeling naar biologische landbouw voor een Waalse boer geen evidente keuze. Gebrek aan kennis en arbeidskrachten, klimaatverandering, de verzadiging van de biologische markt en de toegenomen concurrentie uit het buitenland zijn vaak belemmerende factoren.

Om Belgische boeren in omschakeling (zowel Waalse als Vlaamse) financieel te helpen de omschakelingsperiode  te overbruggen, is er door de Vlaamse groente- en fruitveiling BelOrta een label geïntroduceerd, EARTH geheten, waarmee deze boeren hun producten op een positief onderscheidende manier kunnen verkopen. Daarnaast heeft ook de Brusselse biologische supermarktketen Sequoia plannen voor de lancering van een soortgelijk label (BioDemain), naar Frans voorbeeld.

Bron: Agroberichten Buitenland


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


Rss Twitter

© BioJournaal.nl 2021

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven