Regenwater wordt op pluimveebedrijven nog vaak niet gezien als een belangrijk bioveiligheidsrisico, maar uit recent praktijkonderzoek blijkt dat water juist een efficiënte drager kan zijn van vuil en mogelijke ziekteverwekkers. Dat stelt Avined op basis van onderzoek en veldwaarnemingen op pluimveebedrijven in Nederland. De bevindingen onderstrepen dat ook biologische veiligheid sterk kan worden beïnvloed door weersomstandigheden en erfbeheer.
© Aurinko | Dreamstime
"Het advies om regenwater te weren, is niet nieuw", zegt pluimveedierenarts en epidemioloog van Universiteit Utrecht Francisca Velkers, een van de onderzoekers in het praktijkonderzoek. Volgens Velkers is het basisadvies al jaren hetzelfde: houd het erf en de omgeving van de stal zo droog mogelijk. "Waterplassen trekken vogels en plaagdieren aan. Vogelpoep op het dak wil je gecontroleerd afvoeren. Goed werkende dakgoten en ondergrondse afwatering voorkomen dat regenwater richting stal stroomt of naar binnen waait."
Niet goed toegepast
Toch blijkt in de praktijk dat deze basismaatregelen niet overal goed worden toegepast. Verstopte goten en waterophoping rond stallen en deuren komen regelmatig voor, waardoor de kans op insleep toeneemt. Ook stilstaand water kan volgens het onderzoek indirect risico's geven, onder meer doordat het insecten aantrekt die ziekteverwekkers kunnen verspreiden.
Binnen het onderzoek werd ook gekeken naar hoe regenwater zich daadwerkelijk verplaatst richting de stal. Pluimveedierenarts Willem Dekkers van Royal GD gebruikte fluorescentiegel om waterstromen zichtbaar te maken bij deuren en kieren. Daarmee werd duidelijk dat zelfs ogenschijnlijk goed afgesloten openingen water kunnen doorlaten. Op sommige plekken kwam vocht meters ver de stal binnen of verspreidde zich via laarzen en wielen.
© Phanuwatn | Dreamstime
Volgens het rapport van Avined spelen vooral kleine bouwkundige openingen en de dagelijkse praktijk een rol. Regenwater kan via kieren en slecht sluitende deuren vuil en stof van buiten naar binnen meenemen. Daarbij kunnen ook insecten en vogels een rol spelen in de verspreiding van mogelijke ziekteverwekkers rond de stal.
Dagelijks gebruik
Het onderzoek laat daarnaast zien dat niet alleen de aanwezigheid van voorzieningen telt, maar vooral het dagelijks gebruik ervan. Kleine handelingen, zoals het kruisen van looproutes of onvoldoende handhygiëne, kunnen onbedoeld bijdragen aan versleping van materiaal tussen vuile en schone zones.
Avined benadrukt dat preventie begint bij het buitenhouden van water. Goede afwatering van het erf, onderhoud van dakgoten en het voorkomen van plassen bij staldeuren zijn daarbij belangrijke maatregelen. Ook regelmatige controle op kieren en slijtage van deuren blijft volgens de onderzoekers noodzakelijk om insleep van ziekteverwekkers te beperken.
Bron: Avined
