Tholen - Gisteren stemde de Milieucommissie van het Europees Parlement met een meerderheid van 47 tegen 31 leden in met het vrijgeven van voedselgewassen waarvan het DNA met nieuwe technieken is aangepast. In dit artikel staan diverse reacties vanuit de bio-branche. Zo dringt IFOAM Organics Europe aan op uitstel van de plenaire stemming over NGT's. En meldde het Rathenau Instituut voorafgaand aan de stemming dat Nederlanders willen dat nieuwe gentechnieken streng gereguleerd blijven. Christianne de Kort, één van de actievoerders van 'mijnetenmijnkeuze.nl' heeft er inmiddels een nachtje over kunnen slapen. Ze vraagt zich hardop af of de bio-branche niet veel te laat van start is gegaan met de tegenacties.

"Misschien zijn we wel te laat begonnen. Dit speelt natuurlijk al jaren. De Biowinkelvereniging heeft het gelukkig opgepakt met een petitie, anders hadden we dit als Nederlandse bio-branche misschien wel totaal aan ons voorbij laten gaan. Maar het effect van een petitie is verwaarloosbaar. We moeten ons veel meer laten zien en aansluiten bij NGO’s. Die hebben de afgelopen jaren veel werk verzet, maar missen onze steun. We willen ons als bio-branche niet tegen anderen afzetten en altijd de mooie verhalen vertellen. We zijn het actievoeren eigenlijk totaal verleerd en schamen ons er ook voor om actie te mogen voeren. Waar zijn de foodrebels die opkomen voor eerlijk eten?", aldus Christianne.

Josefien van Marlen en Christianne de Kort liepen met 'Teddy Tomaat' rond op de Biobeurs.

Ze bekijkt hoe ze in Jip en Janneke-taal aan zoveel mogelijk mensen kan uitleggen wat er aan de hand is. "Ik ga vandaag aan de slag met berichtgeving vanuit mijnetenmijnkeuze.nl richting de NOS en dergelijke. Geen enkele krant pikt hier iets over op. Waarom is dat zo? Het gaat er heel stilzwijgend doorheen. Om actie te kunnen voeren is er een vitale biologische beweging nodig. En die komt nu weer langzaam op gang; mensen willen graag aansluiten bij Teddy Tomaat. Ze willen een sweater, een spandoek, stickers, et cetera. De uitdaging is dus hoe snel we kunnen mobiliseren. "

"Daar sta je dan met je tomaat"
Op LinkedIn plaatste Christianne het volgende bericht: "Ja, daar sta je dan met je tomaat. Te strijden om ons voedsel vrij te houden van gentech. Maar het Europees Parlement dacht daar vandaag toch anders over. Een ruime meerderheid stemde in met het vrijgeven voedselgewassen waarvan het DNA met nieuwe gentechnieken is aangepast. Naast het schrappen van de veiligheidsbeoordeling, hoeft er ook geen vermelding op het etiket te staan. We worden gewoon ingezet als levend experiment. Je snapt dat een foodrebel hier geen genoegen mee neemt. We gaan doen wat we kunnen doen om dit te stoppen."

IFOAM dringt aan op uitstel van de plenaire stemming
IFOAM Organics Europe roept Europarlementariërs op om de plenaire stemming over NGT's uit te stellen, omdat het resultaat van de stemming van gisteren in de ENVI-commissie veel kwesties onopgelost laat.

Eduardo Cuoco, directeur van IFOAM Organic Europe: "Het resultaat van de stemming in de ENVI-commissie heeft aangetoond dat belangrijke zorgen over dit controversiële wetgevingsvoorstel onbeantwoord blijven - het onvermijdelijke gevolg van een gehaast wetgevingsproces. Daarom dringt IFOAM Organics Europe aan op uitstel van de stemming in de plenaire vergadering, die momenteel gepland staat voor begin februari. Meer tijd is essentieel voor het bevorderen van gedepolitiseerde, partijoverschrijdende discussies die adequaat ingaan op zorgen met betrekking tot bioveiligheid, octrooien en het opzetten van een robuust kader dat de keuzevrijheid van zowel producenten als consumenten ondersteunt."

Jan Plagge, voorzitter van IFOAM Organics Europe, na de stemming: "Dit overhaaste wetgevingsproces om NGT's te dereguleren gaat in tegen de belangen van Europese kwekers, boeren en burgers. De stemming van vandaag door Europarlementariërs in de Milieucommissie laat te veel kwesties over risico's, patenten en het recht van boeren en consumenten om NGT's te vermijden, onopgelost. In plaats van overhaast een plenaire stemming te houden, zouden de Europarlementariërs goed moeten bespreken hoe ze boeren, consumenten en het milieu kunnen beschermen tegen de risico's van genetisch gemodificeerde organismen."

Hij vervolgt: "Intellectuele eigendomsrechten die verbonden zijn aan NGT's breiden zich uit tot genetisch materiaal en eigenschappen die ook verkregen kunnen worden door conventionele veredeling en brengen het Europese model van innovatie in de veredeling in gevaar, dat gebaseerd is op de circulatie van genetische bronnen onder honderden kleine en middelgrote bedrijven. Claimen dat de octrooikwestie wordt aangepakt met een amendement en een verslag is 'wishful thinking', maar loopt ver achter op de realiteit. Het enige dat boeren en kwekers momenteel beschermt tegen juridische bedreigingen van multinationals die het octrooisysteem misbruiken om eigendom op te eisen over conventionele veredeling, is het traceerbaarheids- en etiketteringssysteem dat geldt voor alle GMO's, inclusief NGT's. Hoe gaan Europarlementariërs aan boeren uitleggen dat ze ervoor kiezen om hen achteloos bloot te stellen aan octrooien en om de zaadveredelingssector over te leveren aan een paar grote bedrijven? Het beschermen van de vrijheid van veredelaars en boeren om hun eigen zaden te selecteren is een kwestie van Europese soevereiniteit die moet worden aangepakt vóór elke deregulering van genetische manipulatie."

IFOAM Organics Europe is verheugd dat een meerderheid van Europarlementariërs van alle fracties heeft gestemd voor handhaving van het verbod op NGT's in de biologische productie, maar traceerbaarheidsbepalingen en coëxistentiemaatregelen die verder gaan dan de minimale transparantie over NGT's in partijen zaad, zoals voorgesteld door de Europese Commissie, zijn nog steeds noodzakelijk, voegt hij toe. "Het is belangrijk dat de leden van het Europees Parlement de amendementen over 'vrij verkeer van NGT's' hebben verworpen, omdat dit laat zien dat een duidelijke rechtsgrondslag om lidstaten toe te staan coëxistentiemaatregelen te nemen om de integriteit van biologische en conventionele GGO-vrije productie te beschermen mogelijk en nodig is."

Het resultaat van de stemming in de ENVI-commissie heeft volgens IFOAM Organic Europe laten zien dat belangrijke zorgen over dit controversiële wetgevingsvoorstel onbeantwoord blijven - het onvermijdelijke gevolg van een gehaast wetgevingsproces. Daarom dringt IFOAM Organics Europe aan op uitstel van de stemming in de plenaire vergadering, die momenteel gepland staat voor begin februari. Meer tijd is essentieel voor het bevorderen van gedepolitiseerde, partij overschrijdende discussies die adequaat ingaan op zorgen met betrekking tot bioveiligheid, patenten en het opzetten van een robuust kader dat de keuzevrijheid van zowel producenten als consumenten ondersteunt.

"Nederlanders willen dat nieuwe gentechnieken streng gereguleerd blijven"
Voorafgaand aan de stemming meldde het Rathenau Instituut al dat Nederlanders willen dat nieuwe gentechnieken streng gereguleerd blijven: Uit focusgroepenonderzoek van het Rathenau Instituut blijkt dat Nederlandse burgers de nieuwe gentechnieken het liefst streng willen blijven reguleren. Ze twijfelen over de veiligheid ervan en willen op productetiketten kunnen lezen of deze technieken gebruikt zijn. Burgers onderkennen dat deze nieuwe technieken gewassen kunnen opleveren die beter bestand zijn tegen ziektes en de gevolgen van klimaatverandering. Tegelijkertijd hebben ze er weinig vertrouwen in dat deze technieken daadwerkelijk gebruikt zullen worden voor het oplossen van maatschappelijke problemen, omdat bedrijfsbelangen veelal voorop zullen staan.

"De mening van Nederlanders wijkt dus af van de weg die het Europese wetsvoorstel inslaat én van het standpunt dat de Nederlandse regering daarover heeft ingenomen. Het Europees Parlement is nu aan zet om de stem van burgers mee te nemen in de besluitvorming over versoepeling van de Europese ggo-wetgeving. Bij versoepeling van de regels zie ik een risico dat commerciële belangen de huidige intensieve landbouw in stand houden en de doelen van de Green Deal in gevaar komen", aldus Michelle Habets van het Rathenau Instituut.

"De politiek laat z'n oren hangen naar de industriële lobby"
Bert van Ruitenbeek, Stichting Demeter reageert als volgt: "Agro industriële lobby wint wederom ten opzichte van maatschappelijke belangen burgers. Moties, massale handtekeningenacties, onafhankelijk onderzoek, het mag alles niet baten, de politiek -in dit geval de Milieu-commissie van het Europees parlement- laat z'n oren hangen naar de industriële lobby en heeft vandaag gestemd voor toelating van een nieuwe generatie gentechgewassen zonder etiketteringsplicht en zonder zorgvuldige risicoanalyses. Nog meer macht naar zaad/chemie bedrijven als Bayer en Syngenta. De winst is via patenten straks voor de industrie, nadelige maatschappelijke gevolgen zullen straks weer over de burgers worden uitgesmeerd. De pap is gelukkig nog niet volledig gestort, maar het wordt na vandaag wel nog ingewikkelder om deze ontwikkeling te stoppen. Juist de echt integraal duurzame landbouw wordt hiermee gefrustreerd in plaats van geholpen."

Voor meer informatie: www.mijnetenmijnkeuze.nl

Klik hier voor het persbericht vanuit het Europees Parlement over de stemming van woensdag 24 januari.