XXL bio-bedrijven - zijn ze biologisch of niet?

In het oosten van Duitsland bestaan gigantische landbouwholdings. Maar er zijn ook bio-bedrijven die alle dimensies te buiten gaan.
 
De orde van grootte: tussen de 4.000 en 6.000 hectare. Gemiddeld zijn bio-bedrijven in Duitsland daarentegen slechts 48 hectare groot. Bovendien zijn de grootste van deze bedrijven in handen van buitenlandse investeerders. In de branche wordt er daarom hevig over gediscussieerd of deze giganten eigenlijk nog wel bio-bedrijven zijn.

Felix Prinz zu Löwenstein, bio-boer en voorzitter van de 'Bund ökologische Landwirtschaft' (BÖLW): "Ook grote bio-bedrijven zijn biologisch". Jan Plagge, de voorzitter van Bioland, is het daarmee eens. Hij zegt dat een groot aantal hectare niet meteen agrarische industrie betekent. "Als een groot bedrijf dieren houdt op een wijze die past bij het areaal dat zij ter beschikking hebben, zich actief inzet voor de bescherming van de biodiversiteit en veel medewerkers werk biedt, dan is dit verenigbaar met de Bioland-principes."

De 'Arbeitsgemeinschaft bäuerliche Landwirtschaft' (AbL) bekritiseert het ontstaan en de ondersteuning van zulke gigantische bio-bedrijven echter sterk. De AbL roept de bio-verenigingen dringend op om dit aan te pakken.

Feit is dat ook de overige bio-bedrijven in het oosten van Duitsland duidelijk groter zijn dan in het westen. De gemiddelde grootte ligt tussen de 84 hectare in Sachsen en 207 hectare in Brandenburg. Velen zijn zelfs aanzienlijk groter en hebben een areaal tussen de 500 en 1.000 hectare ter beschikking. Maar deze bedrijven zijn meestal in de regionale netwerken geïntegreerd - zoals bijvoorbeeld bij Ökoring Mecklenburg-Vorpommern, gevestigd in Güstrow  – en ze behoren Oost-Duitse boeren toe.

De bio-giganten in het noorden
Het grootste Duitse bio-bedrijf bevindt zich in Mecklenburg-Vorpommern: het is eigendom van logistiek bedrijf Fiege uit Nordrhein-Westfalen met een jaaromzet van 1,2 miljard euro en bijna 12.000 medewerkers. Ongeveer 15 jaar geleden hebben Marc Fiege en zijn vader het bedrijf van een investeerder uit Bayern overgekocht. Het bedrijf ligt op het schiereiland Fischland-Darß, telt circa vijftig medewerkers en 4.600 hectare grond. Er worden circa 4.000 runderen, 1.300 moederschapen en meer dan 130 waterbuffels gehouden.

In het voorjaar van 2019 zijn nog twee andere bedrijven in de regio Rostock gekocht, meldde de 'Ostseezeitung'. De koop omvat een tot dan toe conventioneel 2.100 hectare groot bedrijf met circa 600 melkkoeien en 150 moederkoeien, evenals een bio-bedrijf met circa 400 hectare grond en 150 moederkoeien. Marc Fiege verzekert: "We willen de twee bedrijven bij Rostock verder ontwikkelen.“

Voor 'Bauernpräsident' Detlef Kurreck uit Mecklenburg-Vorpommern kwam de overname 'niet als een verrassing'. Het bedrijf heeft sinds langere tijd te koop gestaan. Dat koopkrachtige investeerders zich inkopen in een bedrijf of bedrijven volledig overnemen is geen op zichzelf staand geval, zegt Detlef. Vanuit het oogpunt van de boerenverenigingen is het echter bepalend "dat bij de verandering van eigenaar de lokale landbouw behouden blijft, dat bedrijven zich breed opstellen en dat bedrijven zich inzetten voor de streek."

De AbL bekritiseert de koop desondanks sterk: "Eén van de grootste Duitse bio-bedrijven heeft zich via de aankoop van een landbouwholding nog groter gemaakt", luidt het.

XXL bio-bedrijf bij Bioland
Zo wordt er ook een groot debat gevoerd om de biologische gigant Hofgut Eichigt uit het Vogtland: daar heeft Dennree-oprichter Thomas Greim in 2015 de agrarische coöperatie Agrofarm 2000 met circa 4.000 hectare landbouwgrond voor 20 miljoen euro overgenomen en is daarbij overgestapt op biologische landbouw. Thomas Greim is naast de eigenaar van bio-groothandel Dennree ook eigenaar van meer dan tweehonderd bio-supermarkten (Denns) in Duitsland en Oostenrijk. De bedrijfsgroep met de hoofdvestiging in Töpen heeft meer dan 4.600 medewerkers en behaalde in 2015 een geconsolideerde netto-omzet van 820 miljoen euro.

Het bedrijf is inmiddels één van de grootste bio-melkbedrijven in Duitsland en bovendien lid van de bio-vereniging Bioland. De AbL verwijt Bioland dat zij zich opent voor de agrarische industrie. Bovendien bekritiseert AbL-voorzitter Michael Grolm dat een bedrijf zoals Agrofarm Eichigt überhaupt lid mag zijn van de grootste Duitse bio-vereniging: "Dat is verraad aan het Bioland-principe", aldus Michael.

Nadine Adler van Agrofarm Eichigt zegt daarentegen: "We hebben ongeveer net zoveel koeien als vroeger, maar drie keer zoveel staloppervlak. Bovendien laten we de runderen tijdens het gehele weideseizoen en altijd als het weer het toelaat in de weide lopen.“ Michael Grolm voert aan dat het dennree-bedrijf vanwege haar groottevoordelen uiteindelijk Bioland-producten goedkoper zou kunnen produceren. "Dat leidt er voor de kleine landbouwbedrijven toe dat ze moeten rationaliseren – of dat ze op moeten geven“, daar is Michael van overtuigd.

Daar komt nog bij: Dennree heeft - net als ook andere investeerders - slechts 94,74 procent van de aandelen gekocht. Dergelijke "share deals" hebben twee verschillende voordelen: ten eerste bespaart het de koper de overdrachtsbelasting, ten tweede zijn voor zulke aandelenverkopen geen toestemmingen van autoriteiten nodig.

Bron: Agrarheute


Publicatiedatum:



Ook onze nieuwsbrief ontvangen? | Klik hier


Ander nieuws uit deze sector:


© BioJournaal.nl 2019

Schrijf je in voor onze dagelijkse nieuwsbrief om al het laatste nieuws direct per e-mail te ontvangen!

Inschrijven Ik ben al ingeschreven