De recente escalatie in het Midden-Oosten houdt de energieprijzen op recordniveaus. Dit zal uiteindelijk ook in de supermarkt- en restaurantprijzen merkbaar zijn. Voor 2027 voorspellen we een voedselprijsinflatie van circa 7%. Prijsonderhandelingen tussen producenten, retailers en foodservice-operators zullen daardoor opnieuw scherp worden.
Geopolitieke spanning drijft energieprijzen op
Sinds de aanval op Iran vijf weken geleden is de situatie in het Midden-Oosten verder geëscaleerd. De scheepvaart door de Straat van Hormuz ligt grotendeels stil, waardoor de toevoer van olie en LNG naar Europa en Azië stokt. Brent-olie is inmiddels ruim 60% duurder dan vóór het conflict, terwijl TTF-gasprijzen 70% hoger liggen. Ook aan de pomp zijn de effecten voelbaar.
Voor consumenten betekent dit direct hogere uitgaven. Het voorzichtige herstel van volumes in supermarkten en horeca staat hierdoor opnieuw onder druk.
© Rabobank
Figuur 1: Olieprijs aug 2025-dec 2028
Hoge energieprijzen blijven naar verwachting aan
Onze energie-analisten verwachten dat de energie-infrastructuur in de Golfstaten beschadigd blijft en dat de Straat van Hormuz voorlopig gesloten blijft. In dit basisscenario blijft olie de komende maanden boven de 100 dollar per vat en gas gemiddeld tussen 60–65 euro per MWh. Voor 2027 worden gemiddelden van 83 dollar (olie) en 42 euro (gas) voorspeld, nog steeds circa 35% hoger dan eind 2025.
Alternatieve scenario's laten zien dat bij snelle diplomatieke de-escalatie de prijzen kunnen dalen, terwijl een langdurige blokkade kan leiden tot extreme pieken (150 dollar voor olie, 125 euro voor gas).
Doorwerking naar de voedingsketen
De huidige pieken in energieprijzen vertalen zich niet direct naar boodschappenprijzen. Energie-intensieve onderdelen zoals kunstmest, veevoer en transport zitten relatief vroeg in de keten. Voorraadbuffers en termijncontracten dempen bovendien de initiële impact.
Toch is de rek beperkt: langdurig hoge energieprijzen gecombineerd met dunne marges maken het vrijwel onmogelijk om stijgende kosten volledig intern op te vangen. Doorberekening naar de consument wordt daarmee waarschijnlijk.
© Rabobank
Figuur 2: Gasprijs aug 2025-dec 2028
Voedselprijsinflatie zet door
Nederlandse consumenten hebben de afgelopen vijf jaar al flinke prijsstijgingen doorstaan: boodschappen zijn sinds begin 2021 circa 33% duurder. Rekening houdend met het basisscenario voor olie- en gasprijzen in 2027 verwachten wij een voedselprijsinflatie van ongeveer 7%, met een zwaartepunt in het begin van het jaar wanneer de resultaten van prijsonderhandelingen zichtbaar worden.
Transportkosten dragen ook in 2026 bij aan stijgende prijzen, vooral door automatische brandstoftoeslagen in logistieke contracten.
Beperkte marge voor consumenten
Eerdere periodes van hoge inflatie lieten zien dat consumenten overschakelen naar goedkopere producten of verkoopkanalen. Dit zal ook komend jaar gebeuren. Tegelijkertijd is de vraag hoe ver consumenten nog kunnen besparen. Supermarkten hebben hun pre-pandemieniveau qua volumeomzet nog niet volledig hersteld en foodservice kampt nog steeds met een 'duur' imago. Nieuwe prijsstijgingen kunnen leiden tot minder aankopen of minder frequent uit eten gaan.
Voor retailers en foodservice-operators betekent dit een spagaat: hogere kosten en inkoopprijzen aan de ene kant, prijsbewuste consumenten en mogelijk dalende volumes aan de andere kant. De komende maanden beloven daarom opnieuw verhitte prijsonderhandelingen.
Bron: Rabobank
