Een op de zes Nederlandse melkveehouders overweegt om binnen vijf jaar over te schakelen naar biologische productie, mits de randvoorwaarden op orde zijn. Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen Social & Economic Research, uitgevoerd in opdracht van Natuur & Milieu.
© Natuur & Milieu
Volgens het onderzoek zou dit neerkomen op een vervijfvoudiging van het huidige aantal biologische melkveehouders. Daarmee komt ook het overheidsdoel van 15% biologische landbouwgrond in 2030 in beeld, al is daar volgens de onderzoekers wel extra beleid en financiering voor nodig.
Biohuis verwelkomt de uitkomsten van het onderzoek. Volgens de belangenorganisatie is de bereidheid onder boeren om over te stappen op biologisch groot, maar zijn er duidelijke voorwaarden nodig.
Behoefte aan zekerheid
Melkveehouders geven in het onderzoek aan dat niet alleen financiële prikkels en regelgeving bepalend zijn. Zij benadrukken vooral het belang van zekerheid. Zo is er behoefte aan een stabiele afzetmarkt, een eerlijke prijs en langjarige afspraken met afnemers. Ook de beschikbaarheid van grond, snellere vergunningverlening en ondersteuning bij aanpassingen op het bedrijf worden genoemd.
Rob van Tilburg zegt hierover: "Deze resultaten laten zien dat met vertrouwen en duidelijkheid een fors deel van de boeren deze stap wil maken. Dat is heel bemoedigend." Volgens Rob kan omschakeling bijdragen aan onder meer stikstofreductie en biodiversiteit.
Verschillende drempels
Tegelijkertijd ervaren melkveehouders verschillende drempels. Uit het onderzoek, dat bestaat uit een enquête en interviews, blijkt dat er twijfel is over de haalbaarheid en rendabiliteit van omschakeling. Ook vrezen boeren extra werk en administratieve lasten. Daarnaast spelen onzekerheden rond marktvraag, financiering en de omschakelperiode een rol. Schaarste aan grond en zorgen over lagere opbrengsten worden eveneens genoemd.
Sociale factoren wegen mee. Sommige melkveehouders ervaren de biologische sector als afwijkend en geven aan dat de complexiteit van omschakeling onvoldoende wordt begrepen door beleidsmakers en de publieke opinie.
"De drempelvrees is heel begrijpelijk," aldus Rob. "Jarenlang hebben deze ondernemers op één bepaalde manier hun brood kunnen verdienen."
Maatregelen nodig
Volgens Natuur & Milieu is een samenhangend pakket aan maatregelen nodig om omschakeling te versnellen. Daarbij wordt gedacht aan financiële ondersteuning, stimulering van de markt, vergoeding van certificeringskosten en betere toegang tot grond.
Rob waarschuwt dat zonder aanvullende maatregelen het doel voor 2030 niet wordt gehaald: "Als er nu geen actie wordt ondernomen door het kabinet, zal het 2030 doel van 15% biologische landbouwgrond niet gehaald worden."
Biohuis sluit zich aan bij de oproep van Natuur & Milieu. De belangenorganisatie wil dat de komende tien jaar in totaal één miljard euro wordt geïnvesteerd in een samenhangend pakket voor marktontwikkeling, omschakelsteun, vergoeding van certificeringskosten, extra grond voor biologische boeren en veel meer kennisoverdracht voor de biologische landbouw.
Bron: Natuur & Milieu en Biohuis
