Wat hebben kippen nodig om gelukkig te zijn? Dierenwelzijn speelt een rol voor zowel boeren als consumenten, maar hoe kan dit worden gerealiseerd zonder andere aspecten zoals duurzaamheid en economische haalbaarheid uit het oog te verliezen?
© Spirenko | Dreamstime
Volgens Florian Leiber, hoofd van de onderzoeksgroep Dierlijke Voeding bij het Zwitserse FiBL, beperken veel moderne productiesystemen kippen in hun soortspecifieke gedrag. "Fysieke integriteit en respectvolle behandeling door mensen – dat is een kwestie van waardigheid," benadrukte hij tijdens het ÖTZ-specialistenforum dit jaar.
Geen ruimte voor natuurlijk gedrag
Ongelukkige kippen zijn vooral dieren die hun basale gedragingen niet meer kunnen uitvoeren, zoals scharrelen, krabben of sociale interacties onderhouden. Dit geldt vooral voor snelgroeiende vleeskuikens, die al op jonge leeftijd fysieke problemen ontwikkelen.
Een "gelukkige" kip houdt in dat het dier gedrag kan vertonen dat zoveel mogelijk overeenkomt met dat van wilde soortgenoten. Daarbij spelen bewegingsvrijheid, het scharrelen naar voedsel, interactie met andere kippen en de aanwezigheid van beide geslachten een rol. Dubbeldoelkippen – gefokt voor zowel eieren als vlees – krijgen de kans hun volledige gedragsrepertoire te ontwikkelen.
Voeding en gezondheid
Ook voeding en gezondheid zijn essentieel. Florian: "De gezondheid van de dieren moet in deze context onvermijdelijk worden meegenomen, en dus ook de aanvoer van de benodigde voedingsstoffen en werkzame stoffen in overeenstemming met de metabolische prestaties van het ras."
Naast verzorging en voeding is de omgeving van belang. Biologische richtlijnen, zoals van Bio Suisse, adviseren minimaal vijf vierkante meter buitenruimte per kip, maar de structuur van het gebied is minstens zo belangrijk. "Kippen vermijden open, onopvallende gebieden, omdat ze daar een gemakkelijke prooi zouden zijn voor roofdieren," legt Florian uit. Beschutting door struiken, bomen of andere structuren biedt veiligheid en maakt natuurlijk foerageergedrag mogelijk.
Voordelen van een grasrijk dieet
Uit een FiBL-studie in het project "Ruwpootkip" blijkt dat gras en kruiden tot een vijfde van de voedingsbehoefte van grazende dubbeldoelkippen dekken. "Vanuit economisch oogpunt heeft de ruwvoerinname veel voordelen: de kippen hebben minder voer nodig en de eierproductie van de Coffee-kippen was zoals verwacht," aldus Florian. Tegelijkertijd vermindert een grasrijk dieet de stikstofuitscheiding, wat positief is voor het milieu.
Florian ziet in dubbeldoelkippen een mogelijke oplossing voor het dierenwelzijnsdilemma: "Ja, omdat ze dierenwelzijn en -waardigheid, agrarische en landschappelijke diversiteit, zorgvuldig nutriëntenbeheer en minder concurrentie om voedsel met mensen combineren. Tegelijkertijd moet echter worden erkend dat deze rassen minder efficiënt zijn, grazende kippen nog steeds meer land nodig hebben en dus concurreren met herkauwers om voedsel."
Uitbreiden van aandeel biologische eieren
Hij waarschuwt dat duurzame veeteelt alleen werkt binnen de grenzen van de beschikbare landbouwgrond. "Uiteindelijk is slechts een bescheiden eierconsumptie echt biologisch." Het uitbreiden van het aandeel biologische eieren is niet eenvoudig, concludeert hij.
Bron: Oekolandbau.de
