Herhaaldelijk gebruik van dierlijke mest, zoals in biologische landbouw veel wordt toegepast, kan verzuring van landbouwgrond tegengaan en zo kringlooplandbouw ondersteunen. Tegelijkertijd kan grootschalig mestgebruik leiden tot ophoping van cadmium (Cd) in de bodem en uiteindelijk in rijst, tot boven de toegestane voedselveiligheidsnorm. Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen University & Research (WUR), gepubliceerd in Nature Food.
© Ginasanders | Dreamstime
"Wat goed is voor de bodem, kan op de lange termijn een risico vormen voor voedselveiligheid," zegt dr. Donghao Xu, hoofdauteur van de studie. "Die spanning kun je niet oplossen door alleen naar landbouwpraktijken te kijken."
De onderzoekers gebruikten gekoppelde modellen voor bodemprocessen en metaaltransport om de langetermijneffecten van verschillende strategieën voor nutriëntenbeheer en bekalking te simuleren. Hun analyse laat zien dat het verhogen van de bodem-pH alleen, bijvoorbeeld via mest of bekalking, onvoldoende is om negatieve effecten van cadmium te voorkomen.
Combinatie van maatregelen nodig
In plaats daarvan is een combinatie van maatregelen nodig: het op peil houden van de bodem-pH én het terugdringen van cadmiumdepositie via strengere controle op industriële emissies. Zo kunnen de Cd-gehalten in rijst binnen de kwaliteitsnormen blijven.
"Dit onderzoek laat zien dat je circulariteit niet los kunt zien van de bredere omgeving," aldus prof. Wim de Vries. "Als we nutriëntenkringlopen willen sluiten, moeten we ook de kwaliteit waarborgen van het materiaal dat daarvoor wordt gebruikt."
Ook relevant voor Nederland
Hoewel het onderzoek zich richt op rijstteelt in China, zijn de bevindingen ook relevant voor Europa en Nederland. Vragen over mestgebruik, bodemkwaliteit en verontreinigingen spelen wereldwijd, en beleidskeuzes rond landbouw, industrie en milieu grijpen direct in op elkaar. Het WUR-onderzoek benadrukt dat effectieve oplossingen voor duurzame landbouw een samenhangend beleid vereisen waarin voedselproductie, milieukwaliteit en volksgezondheid in balans zijn.
De studie toont concreet aan dat onder de huidige cadmiumdepositie slechts zo'n 20% van de mest veilig kan worden hergebruikt, terwijl in China momenteel ongeveer 30% wordt toegepast. Bij lagere cadmiumdepositie kan dit aandeel stijgen tot 85%.
Bron: WUR
