De EU-projecten Climate Farm Demo en OrganicClimateNET roepen op tot een betere erkenning en beloning van biologische landbouw als systeemaanpak voor klimaatbestendige landbouw. Ze publiceerden een gezamenlijk beleidsadvies over het stimuleren van "systemische en klimaatbestendige landbouw via beloningsmechanismen".
© Stevanovicigor | Dreamstime
Beloningsmechanismen zijn instrumenten die boeren aanmoedigen specifieke praktijken toe te passen of bepaalde resultaten te behalen. Climate Farm Demo ontwikkelde een classificatiekader om het brede landschap van zulke mechanismen in de EU en lidstaten overzichtelijk te maken. Het kader onderscheidt monetaire, ondersteunende en regelgevende beloningen en laat zien welke het meest relevant zijn voor de biologische sector. OrganicClimateNET analyseerde vervolgens de obstakels die biologische boeren ondervinden bij toegang tot deze mechanismen.
Te weinig erkenning en compensatie
De onderzoekers constateren dat het grootste probleem is dat biologische landbouw nauwelijks wordt erkend of gecompenseerd als geïntegreerd systeem. "De post-2027 CAP zou inkomstenpositieve betalingen moeten bieden die verder gaan dan de kosten van omschakeling en onderhoud van biologische landbouw, en de bredere maatschappelijke voordelen van systemische landbouw volledig erkennen," stelt het beleidsadvies.
Ook de Carbon Removal and Carbon Farming (CRCF) Regulation moet systemische benaderingen zoals biologische landbouw stimuleren, volgens de auteurs. Het huidige beleid focust vooral op individuele klimaatmaatregelen, zoals koolstofvastlegging, en negeert andere ecosysteemdiensten die biologische landbouw levert, zoals biodiversiteit, bodemgezondheid en waterkwaliteit. "De CRCF moet systemische benaderingen beter belonen die niet alleen koolstof verhogen, maar ook duurzaam behouden," aldus het rapport.
Versterking van adviesdiensten
Daarnaast is versterking van adviesdiensten en kennisinfrastructuur cruciaal. "Adviesdiensten en kennisinfrastructuur zijn de kern van systemische landbouwsystemen en blijven een ondergewaardeerd ondersteuningsmechanisme," valt in het rapport te lezen. Biologische boeren zouden strategisch moeten worden ondersteund om aanvullende klimaatvriendelijke maatregelen te implementeren.
Het rapport benadrukt dat het huidige systeem van CAP-betalingen en andere beloningen vaak niet aansluit bij de praktijk van biologische boeren. Zo werken regels over dubbele financiering en aanvullende prestaties in carbon markets in het nadeel van boeren die al klimaatvriendelijke methoden toepassen. Ook kleine en gemengde biologische bedrijven hebben moeite om te voldoen aan administratieve eisen voor bijvoorbeeld carbon-certificering.
Nederlands beleid als voorbeeld
Het beleidsadvies noemt enkele voorbeelden van werkbare mechanismen, zoals de Nederlandse ecobeloningsregelingen. Daar wordt biologische landbouw automatisch op "gold level" geplaatst, waardoor boeren maximaal worden beloond voor hun systeemgerichte aanpak zonder extra administratieve lasten. Andere voorbeelden betreffen adviesnetwerken binnen OrganicClimateNET en het Italiaanse beleid dat een minimumaandeel biologische producten verplicht bij overheidsinkopen.
De auteurs benadrukken dat een toekomstig beloningssysteem systemische voordelen volledig moet erkennen, niet alleen individuele maatregelen. Zo kunnen biologische boeren worden beloond voor klimaatmitigatie, biodiversiteit, water- en bodemkwaliteit en landschapsbeheer.
Bron: IFOAM Organics Europe
