Een vergoeding voor inspanningen om broeikasgasemissies te verlagen kan zowel melkveehouders als het milieu voordeel bieden. Dat blijkt uit een recent gepubliceerd onderzoek van Wageningen University & Research (WUR).
© WUR
Rundvee is een belangrijke bron van wereldwijde broeikasgasemissies. Methaan uit pensfermentatie en mest, lachgas uit mest en kunstmest, en CO₂ uit voerproductie en landbouwmachines dragen hieraan bij. Volgens WUR veroorzaakt rundvee ongeveer een derde van alle door de mens veroorzaakte methaanemissies.
Behoefte aan melk neemt toe
De vraag naar zuivel groeit snel: de OESO verwacht dat de wereldwijde behoefte aan melk in 2050 met bijna 50% zal toenemen. Dit maakt het beperken van emissies in de sector urgenter, aldus de onderzoekers.
Om te bekijken hoe emissiereductie financieel haalbaar kan worden gemaakt, hebben onderzoekers een marginale reductiekostencurve (MACC) opgesteld voor 51 Nederlandse melkveebedrijven. Hiervoor gebruikten ze de WUR Mitigation Engine, een tool gebaseerd op de Kringloopwijzer, die per bedrijf het reductiepotentieel en de kosten van maatregelen berekent.
Direct effect inzaaien klaver
Volgens het onderzoek levert alleen het inzaaien van klaver in grasland al direct financieel voordeel op. Andere maatregelen, zoals vervanging van mengvoer, voederadditieven of het gebruik van brandstoffen en kunstmest met lage emissies, verminderen de uitstoot wel, maar brengen extra kosten met zich mee.
© WUR | Jeroen Bouman
Een melkbonus van €1,50 per 100 kg melk voor bedrijven die minder dan 900 gCO₂-eq/kg uitstoten, maakt het financieel haalbaar om maatregelen zoals vervanging van mengvoer door te voeren. "Praktische oplossingen om de uitstoot van broeikasgassen in de melkveehouderij te verlagen zijn er al. De uitdaging zit in het organiseren van een eerlijke beloning voor bewezen klimaatprestaties," zegt Gert van Duinkerken van WUR.
Totale uitstoot 20% omlaag
Met een dergelijke premie zou ongeveer de helft van de bedrijven onder de emissiedrempel kunnen uitkomen, gemiddeld €28.000 per jaar aan melkbonussen ontvangen en 451 ton CO₂ per bedrijf reduceren. In combinatie met bijvoorbeeld het toevoegen van klaver aan grasland kan de totale uitstoot met gemiddeld circa 20% dalen.
Het onderzoek benadrukt dat verandering op bedrijfsniveau cruciaal is. WUR ontwikkelde hiervoor het RESET-model, dat vijf typen prikkels onderscheidt: Regels, Educatie, Sociale druk, Economische ondersteuning en Tools. Strategisch gebruik van deze prikkels kan klimaatmaatregelen haalbaar, aantrekkelijk of zelfs verplicht maken.
MRV-systemen nodig
Daarnaast is robuuste monitoring, rapportage en verificatie (MRV) nodig om de effecten van emissiereducties betrouwbaar vast te stellen en toegang te krijgen tot klimaatfinanciering. MRV-systemen tonen aan dat reducties reëel en meetbaar zijn, waardoor ze kunnen worden erkend in koolstofprijssystemen of vrijwillige klimaatfondsen.
Volgens WUR kunnen zulke systemen ook economische kansen bieden voor boeren. "De grootste impact voor klimaat in de zuivelketen vindt plaats op het melkveebedrijf. Dit betekent dat daar veranderingen moeten worden doorgevoerd," zegt Alfons Beldman.
Meetbare milieuwinst en economische waarde
Door MRV, bewezen mitigatiestrategieën en samenwerking tussen wetenschap, investeerders, zuivelverwerkers en boeren te combineren, kan zowel meetbare milieuwinst als economische waarde worden gerealiseerd, concludeert WUR.
Bronnen: De Natuurweide en WUR
