Een verhoogde grondwaterstand op veengronden kan de bodemdraagkracht verminderen, blijkt uit een vierjarig veldonderzoek van het Louis Bolk Instituut. Het onderzoek is gepubliceerd in Soil & Tillage Research.
© Olga Gubskaya | Dreamstime
Nederlandse veenweidegebieden zijn vaak gedraineerd om grasproductie en berijdbaarheid te verbeteren. Dit leidt echter tot oxidatie van veen, CO₂-uitstoot en bodemdaling. Herstel van de waterstand door deze op −0,20 m te brengen, vermindert deze milieueffecten, maar kan de draagkracht van de bodem (LBC, load-bearing capacity) aantasten. Een LBC van minimaal 0,7 MPa is nodig om schade aan grasland door machines of vee te voorkomen.
Simulatie van impact koeienpoten
Marije Jongbloed van het Louis Bolk Instituut en haar collega's onderzochten hoe een verhoogde grondwaterstand, bodemvocht, seizoen en graslandgebruik samenhangen met LBC. Ze gebruikten hiervoor penetratieweerstand en een nieuwe methode die de impact van koeienpoten simuleert. Het experiment werd uitgevoerd op zestien proefpercelen van het Kennisoverdracht Centrum Zegveld.
Uit de resultaten blijkt dat het verhogen van de grondwaterstand de draagkracht gemiddeld met 1 MPa per meter verlaagt. In de praktijk betekende dit een daling van 0,3 MPa bij een verhoging van −0,50 naar −0,20 m. Marije: "De vermindering van LBC onder een verhoogde grondwaterstand werd voornamelijk veroorzaakt door het effect op het bodemvocht en was sterk seizoensafhankelijk."
Hogere draagkracht beweide percelen
Ook het gebruik van het grasland speelde een rol. Percelen die werden beweid, hadden een hogere draagkracht dan alleen gemaaide percelen voor kuilvoer. De onderzoekers benadrukken dat de combinatie van bodemvocht, seizoen, graslandgebruik en grondwaterstand gezamenlijk de LBC beïnvloedt.
Daarnaast vergeleken ze de gevoeligheid van penetratieweerstand met de impactdieptemeting. Deze laatste methode reageerde sterker op natte omstandigheden en verschillen in grasmat, wat praktische waarde heeft voor boeren bij het plannen van werkzaamheden.
Compensatieregelingen voor boeren
Het onderzoek maakt deel uit van het Project Boeren op Hoog Water, binnen het Veenweiden Innovatieprogramma Nederland (VIPNL), gefinancierd door het ministerie van Landbouw en de provincies Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Holland. Het biedt inzicht voor verdere studies naar veldbeheer en mogelijke compensatieregelingen voor boeren die hun grondwaterstand willen verhogen.
Bron: Louis Bolk Instituut
