Een ruime meerderheid van de Nederlanders steunt grote duurzame transities, maar de meningen over klimaatverandering lopen steeds verder uiteen. Dat blijkt uit onderzoek van Triodos Bank onder ruim 1.000 Nederlanders, uitgevoerd door Motivaction, zoals beschreven in de vandaag gepubliceerde outlook 'Transities organiseren in de polder'.
© Manuel Esteban | Dreamstime
Klimaatverandering wordt door Nederlanders het vaakst genoemd als grootste mondiale zorg; een kwart ziet dit als het belangrijkste probleem, tegenover 16% tien jaar geleden. Tegelijkertijd groeit een kleine minderheid die klimaatverandering niet als ernstig erkent. "We zien hier een steeds sterkere tegenstelling ontstaan tussen de uitersten met een krimpende groep in het midden," zegt Triodos-onderzoeker Ernst Hobma.
Breder draagvlak zoeken
Volgens Triodos-hoofdeconoom Hans Stegeman kan deze polarisatie de uitvoering van beleid voor duurzame transities bemoeilijken. "Dat ondermijnt voortgang in transities. De oplossing daarvoor is breder draagvlak zoeken door ze vanaf het begin rechtvaardig te organiseren."
Het bewustzijn over biodiversiteitsverlies stijgt eveneens, maar daar is weinig sprake van polarisatie. In 2015 zag nog maar 17% van de ondervraagden biodiversiteitsverlies als een serieus probleem; inmiddels is dit 64%. Tegelijkertijd kromp de groep die het verlies helemaal niet ernstig vindt van 36% naar 11%. Ernst wijt dit deels aan de stikstofcrisis: "Het bewustzijn is hierdoor flink toegenomen. Tien jaar geleden had iets meer dan een derde van de mensen gehoord van het begrip biodiversiteitsverlies, nu is dat meer dan de helft."
Bereid tot persoonlijke offers
Het onderzoek laat zien dat Nederlanders steeds vaker hun eigen gedrag aanpassen. Zo eet 23% geen of weinig vlees, tegen 17% in 2015. Veel mensen zijn bereid tot persoonlijke offers om een eerlijke verdeling van milieuruimte wereldwijd te realiseren; vier op de tien accepteren bijvoorbeeld beperkingen zoals een vliegvakantieverbod.
Over de aanpak van transities lopen de meningen uiteen. Slimme technologie en het sturen op duurzame keuzes krijgen brede steun, terwijl praktisch opgeleiden vaker voorkeur geven aan strenge regels boven financiële prikkels.
Hans benadrukt dat beleid rechtvaardig en inclusief moet zijn: "Succesvolle transities vragen om duidelijke uitleg over waarom duurzame keuzes nodig zijn, aandacht voor rechtvaardigheid, snel zichtbare resultaten en het slim inzetten van technologie met beleid om ongewenste bijwerkingen te voorkomen."
Bron: Triodos Bank
