Thgolen - Het aandeel biologisch in de Nederlandse foodservice is nog beperkt, maar de potentie is groot. Dat stelt Rodger Schoester, kwartiermaker biologisch voor het foodservicekanaal bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). "We komen van ver, maar de kansen zijn er zeker. Alleen: we moeten wel gaan versnellen."
© RVO
Rodger werkt nu ruim een jaar bij RVO en heeft een achtergrond in de commerciële foodsector. "Ik heb zo'n 25 jaar in het bedrijfsleven gewerkt, aan zowel producenten- als afnemerszijde. Denk aan horecaformules, maar ook bijvoorbeeld Landal GreenParks, waar ik verantwoordelijk was voor de horeca. Ik ken dus beide kanten van de keten goed."
Die ervaring zet hij nu in om de biologische markt te stimuleren. "Na die 25 jaar wilde ik iets doen wat meer maatschappelijke betekenis heeft. In deze rol kan ik mijn netwerk en kennis inzetten om partijen in beweging te krijgen richting biologisch."
Kansen voor biologisch in foodservice
De uitgangspositie in foodservice is volgens Rodger nog bescheiden. "Als je naar de cijfers kijkt, zit het aandeel biologisch in foodservice op ongeveer 1,5% van de omzet. Dat is laag, zeker vergeleken met retail, waar 3,5% van de bestedingen biologisch was in 2025. Maar dat betekent ook dat er nog heel veel te winnen is."
Tegelijkertijd is de impact van de sector groot. "Foodservice vertegenwoordigt ongeveer een kwart van het totale foodvolume in Nederland. Als je daar stappen zet, heeft dat meteen effect."
Binnen het kanaal ziet hij duidelijke ontwikkelingen. "In catering zie je schaalvergroting: partijen die fuseren of intensiever samenwerken. Tegelijkertijd zie je dat opdrachtgevers – overheid, bedrijven, zorginstellingen – steeds meer duurzaamheid eisen in aanbestedingen. Dat dwingt cateraars om stappen te zetten, ook op biologisch."
Vraagzijde als sleutel
Volgens Rodger ligt de grootste uitdaging niet bij de aanbieders, maar aan de vraagkant. "Cateraars willen wel. Die reageren op wat er gevraagd wordt. De echte sleutel ligt bij de opdrachtgevers."
RVO richt zich daarom op vier sectoren: overheid, zorg, onderwijs en bedrijfsleven. "Voor elke sector ontwikkelen we een aparte strategie. Soms gaat het om informeren, soms om inspireren, soms om partijen bij elkaar brengen. Uiteindelijk willen we de vraag naar biologisch vergroten."
De zorgsector is daarbij een belangrijk speerpunt. "Daar liggen de percentages vaak nog lager dan gemiddeld, terwijl je zou verwachten dat gezondheid daar een grotere rol speelt. Maar budgetten zijn krap, dus prijs speelt een grote rol."
Toch ziet hij juist daar kansen. "Zorginstellingen geven zelf aan dat ze duurzamer willen werken en dat ze meer aandacht willen besteden aan de gezondheidsaspecten van voedsel. Dan kom je al snel uit bij biologische producten. Wij helpen hen bijvoorbeeld met kennis, maar ook door koplopers bij elkaar te brengen en van elkaar te laten leren."
Leren van het buitenland
Een concreet initiatief is een studiereis naar Denemarken. "Daar ligt het aandeel biologisch in de zorg vaak rond de 50 à 60%. We nemen Nederlandse beslissers mee om te laten zien hoe zij dat hebben aangepakt. Wat kunnen we daarvan leren?"
Volgens Rodger is dat typisch de rol van RVO. "We zijn misschien bekend van subsidies, maar ik zie onze taak vooral in het verbinden van partijen. Informeren, inspireren en zorgen dat kennis gedeeld wordt."
Voorbeelden uit de praktijk
Dat biologisch in foodservice haalbaar is, blijkt uit verschillende voorbeelden. "Triodos Bank heeft bijvoorbeeld een bedrijfsrestaurant dat 100% biologisch is, in samenwerking met een reguliere cateraar. Dat laat zien dat het kan, maar het vergt wel inzet van de opdrachtgever."
Ook in de zorg zijn er voorlopers. "Het LUMC is een van de ziekenhuizen die actief met biologisch bezig zijn. Er zijn er nog niet veel, maar ze zijn er wel – en die gaan we helpen verder te groeien."
© RVO
In de horeca is het beeld diverser. "Het is een versnipperde markt met veel individuele ondernemers. Dat maakt het lastiger om in één keer grote stappen te zetten." Toch ziet Rodger ook daar beweging. "Veel ondernemers gebruiken al biologische producten, soms zonder dat ze het zo benoemen. Bijvoorbeeld omdat ze kiezen voor smaak of lokale herkomst."
Prijs blijft struikelblok
De belangrijkste drempel blijft volgens hem de prijs. "Biologisch is vaak duurder in inkoop, en dat schrikt ondernemers af. Maar dat betekent niet automatisch dat het rendement lager is."
Hij wijst op twee manieren om daarmee om te gaan. "Aan de kostenkant kun je slimmer werken: seizoensgebonden inkopen, minder verspilling, anders naar je menu kijken. En aan de opbrengstkant kun je beter communiceren."
Dat laatste gebeurt volgens hem nog te weinig. "Je kunt gewoon op je menukaart zetten dat je biologische producten gebruikt. Of je personeel het verhaal laten vertellen. Veel ondernemers benutten die mogelijkheden nog niet."
Kleine stappen, groot effect
Voor bedrijven die willen beginnen, heeft Rodger een praktisch advies. "Begin klein. Zet bijvoorbeeld eerst de melk in je cappuccino om naar biologisch. Dat is een kleine stap met beperkte impact op de kosten."
Daarnaast is het belangrijk om het onderwerp te borgen. "Zorg dat iemand verantwoordelijk is binnen je organisatie. Houd het levend, monitor je voortgang en bouw het stap voor stap uit."
Ook het verhaal achter het product speelt een rol. "Als iets past bij jouw concept – bijvoorbeeld lokaal en biologisch vlees – vertel dat dan. Dat maakt het aantrekkelijk voor gasten en kan ook commercieel waarde toevoegen."
Versnelling nodig
Ondanks de positieve ontwikkelingen is Rodger realistisch over de opgave richting 2030. "Ik ben optimistisch over de richting, maar als we doen wat we nu doen, gaan we de doelstelling niet halen. We moeten echt versnellen."
Die versnelling ziet hij vooral in grotere afspraken. "Wat bij de rijksoverheid al geldt – 25% biologisch in catering – zou je ook kunnen doortrekken naar zorg en onderwijs. Dat zou een enorme stap zijn."
Daarnaast verwacht hij een vliegwieleffect. "Als volumes toenemen, dalen prijzen en wordt het ook voor andere sectoren aantrekkelijker om in te stappen." Zijn conclusie is helder: "We komen van ver, maar de kansen zijn er en die moeten we benutten."
Voor meer informatie:
Rodger Schoester, kwartiermaker biologisch
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
Prinses Beatrixlaan 2
2595 AL Den Haag
Tel: +31(0)88 0424242
[email protected]
www.rvo.nl
