Een internationaal team onder leiding van onderzoekers van de Universiteit van Alicante heeft aangetoond dat een groter aandeel biologische landbouw kan bijdragen aan hogere opbrengsten en gezondere bodems. Het onderzoek, gepubliceerd in Nature Sustainability, laat zien dat landschappen met minimaal 50% biologische landbouw oogstresultaten, bodemdiversiteit en belangrijke ecosysteemfuncties zoals koolstofopslag, nutriëntencycli en waterregulatie optimaliseren.
© Gligatron | Dreamstime
Het onderzoek maakt deel uit van het EU-project SOILGUARD (Horizon 2020) en analyseerde 179 akkers – voornamelijk graanproductie – in acht landen in Europa, Afrika, Azië en Zuid-Amerika. Hierbij zijn verschillende klimaatomstandigheden en niveaus van bodemdegradatie meegenomen. De onderzoekers constateerden dat hoewel ecologisch beheer gemiddeld soms lagere opbrengsten geeft, hoge opbrengsten op bedrijfsniveau niet per se ten koste gaan van bodemdiversiteit en -functie.
Begrijpen wat boeren doen
Santiago Soliveres Codina, onderzoeker aan de UA-afdeling Ecologie en het Ramón Margalef Multidisciplinary Institute for Environmental Research (IMEM) en coauteur van het artikel, zegt: "Er zijn conventionele en biologische boeren die gewoon uitblinken in alle drie de aspecten." Hij voegt toe: "De volgende stap is begrijpen wat deze boeren doen om hoge opbrengsten te behalen en tegelijkertijd de bodems gezond te houden. Misschien kiezen ze voor andere regeneratieve praktijken, zoals minder vaak ploegen, het gebruik van organische bodemverbeteraars of een meer permanente vegetatiebedekking, of wellicht het toepassen van gewassen en rassen die passen bij de lokale omstandigheden."
Eerste auteur Laura García-Velázquez van IMEM benadrukt: "Onze bevindingen bewijzen dat diverse en functionele bodems niet incompatibel zijn met hoge oogstopbrengsten." Ze voegt eraan toe dat "het implementeren van ecologische praktijken op minstens 50% van het landbouwareaal cruciaal kan zijn voor de lange termijn duurzaamheid van ons voedselsysteem."
Focus op gedegradeerde bodems
Het onderzoek adviseert om de overgang naar biologische landbouw vooral te richten op matig tot sterk gedegradeerde bodems, omdat dit de milieuwinst maximaliseert en opbrengstverlies beperkt. "Deze bodems hebben doorgaans lagere opbrengsten. Vanuit het perspectief van boeren en de samenleving als geheel zou het prioriteren van de transitie naar biologische landbouw in deze gebieden het economische risico verminderen en de milieuvoordelen vergroten," aldus de onderzoekers.
Het internationale team, bestaande uit 22 instellingen uit negen landen, ziet het onderzoek als ondersteuning van het 'From Farm to Fork'-beleid van de Europese Commissie, dat 25% biologische landbouw in 2030 nastreeft. Volgens de auteurs "zou dit doel wellicht niet voldoende zijn en ambitieuzer moeten zijn om de duurzaamheid van het agrovoedselsysteem te waarborgen en wereldwijde biodiversiteitsdoelen te halen."
Ook goed voor het behalen van SDG's
De onderzoekers benadrukken ook dat de Sustainable Development Goals (SDG's) gericht zijn op een halvering van water- en bodemvervuiling en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. "Daarom moeten ecologische praktijken worden geïmplementeerd," concluderen ze.
