Satirische ‘benoeming’ zet Bert van Ruitenbeek aan het denken

Onlangs deed op sociale media een column de ronde waarin Bert van Ruitenbeek werd voorgesteld als de nieuwe minister van Landbouw. Hoewel de meeste mensen al snel inzagen dat het satire betrof, waren er ook reacties uit de biosector waaruit bleek dat sommigen dit graag werkelijkheid zouden zien worden.

Als directeur van Stichting Demeter, het kwaliteitskeurmerk voor biodynamische landbouw en voeding, zou hij volgens sommigen de biologische ambities van de nieuwe regering waar kunnen maken. Bert reageert op de satirische 'benoeming' met een ingezonden column.

© Maarten Melis

Yes Minister!
Net voordat de nieuwe kabinetsleden bekend werden gemaakt, werd op social media voor de grap een bericht gepost via de Robin Food Coalition dat ik de nieuwe minister van Landbouw zou worden. Dit werd niet direct door iedereen als nepnieuws doorzien en er kwamen direct felicitaties bij me binnen en verzoeken om afspraken.

Maar grap of niet, het zet je aan het denken. Wat zou je doen als je zo'n uitdagende functie zou mogen vervullen? Ik zet hier mijn top vijf op een rijtje. Wie weet dat onze nieuwe bewindspersonen op het ministerie van Landbouw er hun voordeel mee doen.

1. Het doel: maak landbouw en voeding weer gezond, diervriendelijk, natuurinclusief, circulair en veerkrachtig. Luister daarvoor vooral naar de koplopers in plaats van de achterblijvers. Het peloton gaat harder fietsen als er een kopgroep vooruitgaat. Hou de gevestigde orde, die onderdeel is geworden van de huidige problemen, en de lobbyisten die de landbouw afhankelijk willen maken van chemische inputs op gepaste afstand.
   
   
2. Hoe? Door te belasten wat je niet meer wilt en deze inkomsten terug te sluizen naar boeren om duurzaam te kunnen produceren. Dat betekent een restrictief beleid en het belasten van het gebruik van kunstmest, omdat het zorgt voor heel veel stikstof en broeikasgassen; van krachtvoer, omdat de grootschalige import van krachtvoer zorgt voor een onhoudbaar grote veestapel met grote risico's van op de mens overdraagbare dierziekten; vanwege alle dierenleed; de hoge stikstofuitstoot die onze natuur aantast en de ontbossing en monoculturen in o.a. Zuid-Amerika voor de teelt van ons diervoeder. En tenslotte zou ik pesticiden willen belasten en uitfaseren. Met bestrijdingsmiddelen verbreek je de circle of life. Ondergronds en bovengronds leven verdwijnt, ons drinkwater wordt verontreinigd en er worden steeds meer mensen ziek door opeenstapeling van chemische stoffen in ons lichaam.
   
   
3. Waarom? Omdat onze huidige landbouw dus onze bestaansbronnen ondermijnt (schoon water, vruchtbare bodems en biodiversiteit), omdat het onze volksgezondheid onbetaalbaar maakt en omdat biologische en biodynamische boeren al decennia bewijzen – ook op grote schaal – dat landbouw zonder chemie prima kan. Investeren in het bodemleven is essentieel voor onze voedselzekerheid, omdat gezonde bodems meer koolstof kunnen opslaan en beter presteren bij weersextremen. En zonder al die importen van kunstmest, chemie en krachtvoer worden we als land ook minder afhankelijk en kwetsbaar in geopolitiek onzekere tijden.
   
   
4. Voeding: Geef eerlijke voorlichting over gezonde voeding vanaf de basisscholen. Stimuleer biologische en plantaardige voeding op scholen, in de zorg, in kantines. Schrijf op de etiketten wat er in ons voedsel zit. Ook als dat met genetische modificatie tot stand is gekomen. En ook hier: belast wat ongezond en vervuilend is en sluis dat terug naar wat nodig is voor de gezondheid van mens en planeet. Een suiker- en vleestax gaat daarbij helpen.
   
   
5. Onderzoek. Zet volledig in op de landbouw van de toekomst. Ook de biologische landbouw heeft technologie nodig, maar dan voor bijvoorbeeld verdere robotisering bij onkruidbestrijding en ontwikkeling van vitale en robuuste rassen. Voorkom daarbij een rem op innovatie middels patenten op natuurlijke eigenschappen van planten via gentech. Hierdoor krijgen agrochemische multinationals als Bayer en Syngenta nog meer macht over onze boeren en ons voedselsysteem, wordt zaadgoed en daarmee voedsel duurder en drukken ze kleinere innovatie veredelingsbedrijven uit de markt.

Dit lijstje is niet volledig; er zijn meer belangrijke thema's, zoals toegang tot grond, een omslag in het agrarisch onderwijs en ontwikkeling van een duurzame korte keten. Het staat ook mooi op een rijtje in het groenboerenplan (www.groenboerenplan.nl). Het belangrijkste is om nu te komen tot een integrale visie waarin we zoveel mogelijk boeren meekrijgen van een landbouw als hoofdpijndossier naar een landbouw die zorgt voor een kleurrijk, levendig landschap en voor gezonde, betaalbare voeding.

Nu overtreft jaarlijkse maatschappelijke schade van de intensieve landbouw met ruim vijf miljard volgens rapport Deloitte https://grondbeginsel.nl/ruimschoots de inkomsten voor onze economie. Urgenda heeft uitgerekend dat als we al onze boeren 1000 euro per hectare geven als ze echt duurzaam gaan produceren, dit onze schatkist 1,8 miljard per jaar kost. En daar krijgen we als samenleving heel veel voor terug, in plaats van met miljarden boeren uitkopen.

Ik ben blij dat ik de zware taak van minister niet op mijn schouders heb gekregen. Maar vanuit de kopgroep van biodynamische boeren en alle groenboeren van Nederland wens ik de minister en staatssecretaris van LVVN heel veel moed en wijsheid om de landbouw uit het huidige hoofdpijndossier te halen. Gewoon omdat het wél kan!

Bert van Ruitenbeek, directeur Stichting Demeter

© Demeter

Voor meer informatie:
Bert van Ruitenbeek
Stichting Demeter
Diederichslaan 25d
3971 PA Driebergen
Tel: +31(0)343-522355
[email protected]
stichtingdemeter.nl