Op dinsdag 3 maart ging het nieuwe seizoen van Wat houdt ons tegen? van start met de aflevering Bio Logisch!, waarin de positie van biologisch voedsel in Nederland centraal staat. Schrijver en journalist Jeroen Smit en klimaatjournalisten Daphné Dupont-Nivet en Jan van Poppel onderzochten waarom biologisch eten in Nederland zo moeilijk doorbreekt.
© Human | Stijn Hoekstra
In Nederland heeft biologisch voedsel nog geen vier procent van het marktaandeel, en slechts een klein deel van de boeren produceert biologische producten. Tegelijkertijd vinden veel consumenten biologisch eten te duur, terwijl bioboeren kampen met een te lage vraag en afzet. Hierdoor blijft biologisch voedsel een niche, terwijl het dankzij het beperkte gebruik van bestrijdingsmiddelen beter is voor natuur en milieu.
Verslaafd aan bespoten courgettes
Biologisch ondernemer Volkert Engelsman noemde Nederlanders in de aflevering "een stelletje junkies", verslaafd aan bespoten courgettes, ondanks de gevolgen voor het milieu. Hij waarschuwde dat de lage prijs die we betalen voor conventioneel voedsel uiteindelijk door de belastingbetaler wordt opgebracht, vanwege milieuschade.
De aflevering belichtte ook de rol van de overheid. Zo bezocht Jan van Poppel het CDA-Kamerlid Jan Arie Koorevaar, die erkende dat de 2030-doelstelling van 15 procent biologische landbouwgrond vooral ambitieus is en dat consumenten eerst zelf bereid moeten zijn biologisch te kiezen. De overheid richt zich volgens hem vooral op bewustwording, zonder concrete maatregelen om het prijsverschil tussen biologisch en conventioneel voedsel te verkleinen.
Bewuste keuze voor biologisch
Tegelijkertijd kwamen boeren aan het woord die bewust kiezen voor biologische teelt. Jonnes Jeuken liet zien hoe hij groenten op een milieuvriendelijke manier produceert en bereidt. Zijn aanpak laat zien dat principiële boeren een belangrijke rol spelen in de overgang naar duurzamer voedsel, maar dat zij afhankelijk zijn van consumenten die bereid zijn meer te betalen.
Volgens de makers van het programma staat Nederland op een kantelpunt. Om de transitie naar een schoner milieu en duurzame landbouw te maken, zijn fundamentele keuzes nodig in productie en consumptie. Wat houdt ons tegen? laat zien welke structuren en gewoonten een bredere omslag naar biologisch voedsel in de weg staan en maakt duidelijk dat regelgeving en financiële prikkels nodig zijn om van de afhankelijkheid van conventioneel eten af te komen.
Je kunt de aflevering Bio Logisch! bekijken via NPO Start.
