Dat spotty liver disease, een aandoening die wereldwijd voorkomt bij leghennen, doorgaans wordt veroorzaakt door de bacterie Campylobacter hepaticus was al langer bekend. Maar nu blijkt uit recent onderzoek van Royal GD en Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) dat ook de nauw verwante bacterie Campylobacter bilis verantwoordelijk kan zijn voor de ziekte bij Nederlandse leghennen.
© Zlikovec | Dreamstime
"Wij hebben, in samenwerking met Miriam Koene (WBVR), de aanwezigheid van C. bilis bevestigd in Nederlandse klinische gevallen uit 2020, met behulp van zowel whole genome sequencing als MALDI-TOF MS," schrijven de onderzoekers in hun artikel, dat onlangs is gepubliceerd in Veterinary Quarterly. "De pathologische afwijkingen waren niet te onderscheiden van die veroorzaakt door C. hepaticus."
Verspreiding groter dan werd aangenomen
Campylobacter bilis werd voor het eerst beschreven in 2022, op basis van monsters die in 2018 in Australië waren verzameld. In de Verenigde Staten werd de bacterie pas in 2025 vastgesteld. Tot nu toe was C. bilis niet eerder in Europa gedocumenteerd. Het nieuwe onderzoek laat zien dat de bacterie ook buiten Oceanië en de VS voorkomt, en suggereert dat de verspreiding mogelijk wereldwijd groter is dan tot nu toe werd aangenomen.
Spotty liver disease komt vooral voor bij vrije-uitloopsystemen. Aangetaste dieren vertonen verhoogde sterfte en hebben vaak grijze of witte vlekken in de lever. In het Nederlandse onderzoek werden vijf uitbraken op verschillende boerderijen onderzocht. Op vier van deze bedrijven werd C. hepaticus geïsoleerd, terwijl op één bedrijf C. bilis werd aangetroffen. De klinische en pathologische kenmerken waren bij beide bacteriën gelijk, wat betrouwbare identificatie essentieel maakt.
Onderrapportage door beperkingen diagnostiek
Volgens de onderzoekers kan het moeilijk zijn om C. bilis te onderscheiden van C. hepaticus met conventionele laboratoriumdiagnostiek. "Gezien de hoge gelijkenis van symptomen, kan het zijn dat ziekte veroorzaakt door C. bilis in het veld vaak wordt gezien als C. hepaticus, en dat verder laboratoriumonderzoek achterwege blijft, wat leidt tot onderrapportage," aldus het artikel.
De studie benadrukt het belang van nauwkeurige identificatie om verschillen in verspreiding en ziekteverloop te begrijpen. Toekomstig onderzoek naar de genomische eigenschappen en epidemiologie van C. bilis kan helpen bij betere preventie en behandeling in de pluimveesector.
Bronnen: Royal GD en Veterinary Quarterly
