Tholen - Het begon ooit om een gemis in de regio op te vullen, maar inmiddels is het uitgegroeid tot een vaste waarde op de duurzame agenda in de Belgische Kempen. Op 1 maart vindt in Geel, op korte afstand van de Nederlandse grens, de derde editie plaats van Mooi voor Morgen, een beurs waar biologisch, fairtrade, korte keten en circulair ondernemerschap samenkomen. Initiatiefnemer is Nancy De Poorter, van biokledingzaak Meer dan Mooi.
© Mooi voor Morgen
Ook bij deze derde editie zijn de vijftig standplaatsen weer allemaal gevuld. Dat kostte Nancy wel zes tot negen maanden aan voorbereiding, vertelt ze. Nancy organiseert de beurs vanuit haar ervaring als ondernemer. Ze runt al zeventien jaar een bio- en fairtradewinkel en staat zelf regelmatig op beurzen.
Ook het commerciële aspect moet goed geregeld zijn
Juist daar zag ze wat werkt – en wat niet. "Veel duurzame ondernemers zijn niet zo commercieel ingesteld," zegt ze. "Sommigen van hen vinden het 'gedoe', protesteren als het niet gratis is en zien het nut van de extra zichtbaarheid niet in. Maar die zichtbaarheid heb je nodig. Als je het commerciële aspect niet goed regelt, kun je ook niet duurzaam blijven ondernemen."
Die zakelijke benadering vertaalt zich in duidelijke voorwaarden. Ongeveer één op de vijf aanmeldingen wordt geweigerd. Niet omdat het aanbod slecht is, maar omdat het niet past binnen de inhoudelijke criteria of het diversiteitsprincipe dat zij hanteert.
Strenge selectie aan de poort
Mooi voor Morgen is geen feelgoodmarkt, benadrukt Nancy. "Het gaat niet om 'een beetje natuurlijk' of 'zelfgemaakt'. Het moet inhoudelijk kloppen."
Voor kleding betekent dat bijvoorbeeld dat katoen biologisch gecertificeerd moet zijn. "Niet-biologisch katoen, ook al is het fairtrade, is te vervuilend. Het moet een erkend label hebben." Productie buiten Europa vereist bovendien een fairtradelabel; binnen Europa is dat minder vanzelfsprekend, maar moeten arbeidsomstandigheden aantoonbaar correct zijn.
© Mooi voor Morgen
Ook bij andere productgroepen kijkt ze kritisch. Hout moet gerecycleerd of FSC-gecertificeerd zijn om ontbossing tegen te gaan. Sieraden van "kraaltjes uit China" komen er niet in. Daartegenover staan exposanten met fairmined goud, eco-zilver of juwelen gemaakt van aangespoeld zeeglas.
Geen Chiquita-bananen op duurzame beurs
"Vegan is bijvoorbeeld niet automatisch duurzaam," zegt ze. "Op een duurzame beurs is het logisch dat je kiest voor bio fairtrade-bananen in plaats van gewone Chiquita-bananen. Alleen op die manier klopt het verhaal van duurzaamheid."
Bij de inschrijving moeten standhouders daarom expliciet toelichten hoe zij duurzaamheid in hun bedrijf vormgeven – ook buiten de beurs om. Ondernemers die daar niet concreet op kunnen antwoorden, vallen doorgaans af.
Diversiteit als onderscheid
Wat Mooi voor Morgen volgens Nancy onderscheidt van andere beurzen, is de brede insteek. Ze wil juist wegblijven van strikte segmentatie. "Op een veganbeurs is alles vegan, op een fairtradebeurs draait alles om fairtrade, op een korte ketenmarkt mag je weer niet staan als je niet lokaal bent. Ik wil van die vakjes af."
Die keuze levert soms kritiek op van bezoekers die het liefst een volledig vegan aanbod zien. Tegelijkertijd zorgt de veelzijdigheid voor kruisbestuiving. "Ik zie samenwerkingen ontstaan tussen standhouders. Producten van de ene liggen later bij de ander in de winkel. Dat netwerkeffect vind ik misschien nog wel het mooiste."
Bewuste bezoekers
Volgens Nancy trekt de beurs een koopgericht publiek. "Het is geen evenement waar mensen alleen gratis proevertjes komen halen." Standhouders geven aan dat bezoekers gerichte vragen stellen over herkomst, certificering en productiewijze.
Toch noemt ze duurzaamheid nog geen mainstream fenomeen. "Als je ziet hoeveel pakketjes er dagelijks uit China worden bezorgd, dan is duurzaamheid nog niet mainstream. Maar de groep die het belangrijk vindt, groeit wel."
Korte keten speelt daarbij een belangrijke rol. Veel exposanten combineren lokaal werken met biologische of fairtrade-principes. Maar ook producten met een internationale herkomst kunnen passen, mits de keten transparant is. Zo staat er een exposant met een eigen biologische olijfboomgaard in Italië, die in België zeep produceert zonder tussenpersonen.
Groeien in een kwetsbare markt
Opschalen is volgens Nancy zeker geen vanzelfsprekendheid. De beurs vindt al plaats in de grootste zaal van de gemeente Geel. Uitwijken naar een andere locatie zou betekenen dat het lokale karakter onder druk zou komen te staan en ze zou veel aspecten van de beurs bovendien weer vanaf niets af aan opnieuw moeten opbouwen. Spreiding over twee dagen is een optie, maar praktisch complex: niet elke standhouder kan of wil twee dagen aanwezig zijn.
© Mooi voor Morgen
Daarnaast wijst Nancy op de bredere marktomstandigheden. "Veel duurzame zaken hebben het moeilijk. Er zijn strengere controles op duurzaamheidsclaims. Dat vraagt tijd, administratie en geld." Groei is volgens haar in dit economische klimaat geen gegeven.
Haar ambitie is daarom realistisch: zorgen dat de beurs blijft bestaan. "Dat is al een doel op zich. Als het succes echt verder toeneemt, dan kijk ik opnieuw naar uitbreiding."
Meer dan promotie
Hoewel Mooi voor Morgen is ontstaan vanuit haar eigen onderneming, wil Nancy het evenement niet als marketinginstrument gebruiken. "Ik ben zelf ook standhouder, maar het is geen promopraatje voor mijn winkel. Ik wil vooral andere ondernemers een podium geven."
Wat ze bezoekers vooral wil meegeven? "Dat ze zien wat er allemaal mogelijk is. Dat hun ogen wat meer opengaan. En dat ze nieuwe duurzame ondernemers ontdekken – misschien zelfs in hun eigen buurt."
Met de derde editie in aantocht bewijst Mooi voor Morgen dat duurzaamheid in de Kempen geen hype is, maar een zorgvuldig opgebouwd netwerk van ondernemers die concrete verandering mogelijk maken.
Voor meer informatie:
Nancy De Poorter
Mooi voor Morgen
Smallerijt 21
2440 Geel-Zammel, België
Tel: +32(0)14541523
[email protected]
mooivoormorgen.be