Een nieuwe technische gids van FiBL laat zien hoe minder intensief ploegen de bodem kan beschermen en de klimaatbestendigheid van landbouwgrond kan vergroten. De gids biedt een praktische introductie tot verschillende methoden van verminderde bewerking, bespreekt geschikte machines en geeft concrete adviezen voor boeren die willen overstappen op ploegsysteemvrije teelt.
© FiBl
"Een gezonde bodem is de basis voor menselijke voeding en een belangrijke bondgenoot in de strijd tegen klimaatverandering," schrijft FiBL in de gids. Traditioneel diep ploegen zorgt weliswaar voor optimale zaaibedomstandigheden, maar kan bodemstructuur, bodemorganismen en organische stof beschadigen. Verminderde bewerking daarentegen kan de bodem beschermen, de waterhuishouding verbeteren en de CO₂-opslag in de bovenlaag verhogen.
Mulchbewerking meest gebruikt in biologische landbouw
De gids onderscheidt drie hoofdmethoden: mulchbewerking, strookploegen en direct zaaien, waarbij mulchbewerking in biologische landbouw het meest gebruikt wordt. Bij mulchbewerking wordt oogst- of groenbemestersresidu oppervlakkig in de grond verwerkt zonder te keren, wat de bodem bedekt en erosie tegengaat. Strookploegen en direct zaaien spelen een kleinere rol vanwege de complexe uitvoering zonder herbiciden of oplosbare kunstmest.
© FiBl
Uit langjarige experimenten in Zwitserland blijkt dat verminderde bewerking de organische stof in de bovenste 10 cm van de bodem aanzienlijk kan verhogen. Zo werd in Frick na 22 jaar een 50% hogere organische koolstof gemeten vergeleken met diep ploegen. In Aesch, met lichtere grond, was dit 9%. De bodemstructuur verbetert, de biodiversiteit neemt toe en de wateropslagcapaciteit stijgt, wat bijdraagt aan meer klimaatweerbare landbouwgrond.
Praktische uitdagingen
De gids benadrukt ook de praktische uitdagingen van het volledig loslaten van de ploeg, vooral in systemen zonder herbiciden en readily available minerale meststoffen. FiBL geeft adviezen voor een geleidelijke overstap: begin met eenvoudige gewassen zoals granen, test individuele percelen en breid het systeem stapsgewijs uit naar complexere teelten zoals koolzaad, soja of suikerbieten.
© FiBl
Het project werd uitgevoerd binnen KLIMACrops en NBSOIL, met financiële steun van de Europese Unie en het Zwitserse SERI. De Engelse vertaling werd mogelijk gemaakt via OrganicClimateNET.
Effect van klimaatverandering mitigeren
Volgens FiBL kan verminderde bewerking bijdragen aan een hogere humusopbouw in de bovengrond, een betere bodemstructuur en actieve bodembiologie, en zo het effect van klimaatverandering – zoals extreme neerslag en droogte – deels mitigeren.
Bron: FiBL
