You Never Farm Alone – dat was het thema van de BD-landbouwconferentie die van 4 tot 7 februari (2026) plaatsvond in het Goetheanum in Dornach, Zwitserland. 750 deelnemers uit 46 verschillende landen waren aanwezig, en nog eens 700 mensen sloten online aan. Biodynamische boeren, docenten, onderzoekers en anderen die de BD-landbouw een warm hart toedragen, kwamen samen om de gemeenschapsopbouwende kracht van biodynamisch te ontdekken. In verschillende voordrachten, workshops, optredens en gesprekken met deelnemers kwam het thema van gemeenschap en samenwerking tot leven. In dit artikel een korte samenvatting van Tessa's ervaring.
© Goetheanum / Xue LI
Foto: Goetheanum / Xue LI
"De dag begon elke ochtend met live cello en vioolmuziek, volgens Ueli Hurter – co-leider van de landbouwsectie van het Goetheanum – om ons gehoor te openen voor de bijdragen van die dag. Er waren voordrachten over uiteenlopende onderwerpen, elk met een eigen kijk op de betekenis van gemeenschap.
Boeren uit Amerika en Namibië vertelden over hun boerderijen als fundament voor de gemeenschap die ze hebben opgebouwd. De gedeelde verantwoordelijkheid voor de verzorging van een stuk land is als de lijm die de gemeenschap bij elkaar houdt. Met Vilicus Farms laten Anna en Doug zien dat het zelfs in het afgelegen Montana – op een boerderij van maar liefst 3.885 ha – mogelijk is om een gemeenschap op te bouwen. Zo sterk is de aantrekkingskracht van landbouw in samenwerking met de natuur.
Aonghus Gordon van Ruskin Mill Trust vertelde over het biodynamische bedrijf als de basis voor scholen voor kinderen met speciale leerbehoeftes. Dieren kunnen ons helpen bij angststoornissen, sociaal ongewenst gedrag en agressie. De schoolinspecteur kon haast niet geloven dat het aanwezigheidspercentage zo hoog lag. Hij ging bij de kinderen langs voor een verklaring. En wat bleek? De kinderen gaan naar school om de dieren te verzorgen. Het gevoel van verantwoordelijkheid dat deze leerlingen ervaren voor een ander levend wezen, maakt dat ze elke dag opnieuw naar school toe willen.
Bij een panel over alternatieve verdienmodellen vertelde Alice Groh over de allereerste CSAs (Community Supported Agriculture), een model dat nu wijdverspreid is. Merle Koomans – directeur van voedselcoöperatie Odin – vertelde over haar werk voor de Odin, geen CSA, maar een CSS, Community Supported Shop. Met 23.000 mede-eigenaren heeft de Odin namelijk een gemeenschap van mensen opgebouwd die de biologische winkel samen vooruithelpt.
Bij het lezen van een van de Michaelbrieven (een tekst geschreven door Rudolf Steiner) kwam ook het spirituele aspect van de biodynamische landbouw naar voren. Verschillende mensen, elk vanuit hun eigen invalshoek, reflecteerden op de verbinding van de mens met de kosmische intelligentie. De gemeenschap waarmee boeren elke dag samenwerken is breder dan de mensen om ons heen. Deze omvat ook de dieren, insecten, schimmels, planeten en alle informatie die wij vanuit de kosmos ontvangen. Hoe kan je je hiervan bewust worden en deze informatie benutten om beter voor jezelf en je gemeenschap te zorgen?
Op de laatste dag werd ook het belang van erkende wetenschappelijke methodes besproken om de BD-landbouw verder te onderzoeken. Volgens David Martin, hoofd van het Instituut voor Integratieve Geneeskunde aan de universiteit van Witten/Herdecke, kan het uitvoeren van onderzoek gezien worden als een ambacht binnen het biodynamische bedrijf. In elke boer schuilt een onderzoeker, want een boer moet het landschap om hem heen immers als geen ander leren begrijpen.
Tot slot, mijn persoonlijke hoogtepunt van de conferentie? Daar hoef ik niet lang over na te denken. Dat was zonder twijfel het volksdansen op de laatste avond. Onder begeleiding van een band dansten we soms in wel vier cirkels dik de ene volksdans na de andere. Even geen taalbarrières, filosofische gesprekken of vragen over werk en achtergrond, alleen maar meegaan in het ritme van de groep. Als een echte gemeenschap."
Bron: Bionext
