Een recente berekening van het kosten-batenverschil tussen gangbare en biologische landbouw in Nederland laat volgens kwartiermaker Bavo van den Idsert het falen van de 'industriële' landbouw zien. De jaarlijkse opbrengsten van 13,3 miljard euro wegen niet op tegen 18,6 miljard euro aan maatschappelijke kosten. Er resteert een negatief saldo van 5,3 miljard euro door schade aan biodiversiteit, aantasting van natuur en negatieve impact op het klimaat.
© Bionext
Biologische landbouw vermindert dit negatieve saldo met 4,3 miljard euro. Door verdere omschakeling naar meer plantaardige productie en innovaties kan de biologische landbouw zelfs een positief saldo van meer dan 5 miljard euro realiseren, aldus onderzoeksbureau Deloitte. Daarbij zijn volgens Van den Idsert de moeilijk te berekenen, maar aantoonbare kosten van ongezonde voeding nog niet eens meegenomen, zoals obesitas, leefstijlgerelateerde ziekten (type 2-diabetes, kanker en hart- en vaatziekten) en een verhoogd risico op Parkinson door chemische bestrijdingsmiddelen.
Van den Idsert stelt in een ingezonden opiniestuk in het internationale blad Bio Eco Actual dat de Nederlandse overheid de afgelopen twee jaar maatregelen om het stikstofprobleem terug te dringen heeft tegengewerkt. "Het handhaven van de status quo was het doel, en helaas is dat gelukt — 'in naam van de boeren', maar in werkelijkheid ten gunste van agro-industriële multinationals die het efficiënt afwentelen van kosten op de samenleving en boeren tot hun verdienmodel hebben gemaakt."
Gemeenten en regio's in beweging
In zijn rol als Bioregio-coördinator zag Van den Idsert in 2025 samen met acht collega's een groeiend aantal gemeenten en regio's in actie komen om de noodzakelijke landbouw- en voedseltransitie op gang te brengen. Zutphen en de regio Zuid-Veluwe riepen zich in 2025 uit tot respectievelijk eerste Biostad en eerste Bioregio.
Op 31 oktober namen 18 gemeenten en steden en 7 provincies deel aan een grote Bioregio-bijeenkomst. Doel was consensus te bereiken over ambities en criteria voor Bioregio's en Biosteden in Nederland. Er werden praktijkvoorbeelden gedeeld van lopende initiatieven, zoals het bestemmen van pachtgrond voor biologische landbouw, biologische pluktuinen in de stad, biologische maaltijden in publieke kantines, convenanten met grote organisaties om meer biologisch in catering op te nemen en het stimuleren van biologische netwerken en korte ketens in de eigen regio.
Volgens Van den Idsert is de energie in regio's en steden goed verklaarbaar. Zij worden dagelijks geconfronteerd met de gevolgen van het gangbare voedselsysteem: protesten van inwoners tegen pesticiden en stankoverlast, afnemende toeristische aantrekkelijkheid, economische onzekerheid, bouwstops door overschrijding van stikstofnormen en toenemende gezondheidsproblemen. "Dit zijn niet altijd populaire onderwerpen in het huidige politieke klimaat, maar uiteindelijk kunnen ze niet genegeerd worden."
Aansluiting bij internationale netwerken
Tegelijkertijd profileren regionale en lokale bestuurders zich graag met trots met lekkere en gezonde producten uit eigen streek. "En dat is precies wat Bioregio's aantrekkelijk maakt voor lokale en regionale politici." Volgens Van den Idsert is de Bioregio-beweging in EU-landen "een krachtig signaal van onderop om de transitie naar duurzaam en lokaal geproduceerd biologisch voedsel te versnellen".
Nederlandse regio's en steden staan volgens hem op het punt zich bij deze beweging aan te sluiten en zoeken aansluiting bij internationale netwerken van bioregio's en biosteden. De start daarvan vindt plaats tijdens BIOFACH, waar de ambities en criteria worden gepresenteerd en het Bioregio Netwerk Nederland van start gaat.
Bron: Bio Eco Actuall
