Naar aanleiding van het artikel in dagblad Trouw over veganistisch akkerbouwer Joost van Strien, heeft Stichting Demeter naar eigen zeggen meerdere verontwaardigde reacties ontvangen. Het beeld bestaat dat Stichting Demeter het keurmerk van Joost heeft afgepakt, maar volgens directeur Bert van Ruitenbeek is het beeld dat het artikel geschetst wordt 'nogal kort door de bocht'.
© Demeter
Joost verloor zijn Demeter-certificering omdat hij bewust zonder vee en zonder dierlijke mest werkt. Hij noemt zichzelf een 'veganistisch boer' en bemest zijn land uitsluitend met planten zoals luzerne en grasklaver. Het is een aanpak die haaks staat op gangbare biologische en biologisch-dynamische landbouw, vertelde hij aan Trouw.
Geen sprake van 'ontnemen' keurmerk
Volgens Bert is er hier geen sprake van het 'ontnemen' van een keurmerk, zoals Joost in het Trouw-artikel beweert. De Demeter-normen worden volgens hem internationaal en democratisch vastgesteld. Daarnaast is er een onafhankelijke voorwaarden commissie (DVC) die in sommige gevallen een landenontheffing kan aanvragen.
"We zijn met die commissie langs geweest bij Joost en het gesprek aangegaan, maar uiteindelijk is vastgesteld dat Joost zonder vee geen Demeter keurmerk meer kan voeren. Dat is niet 'ontnemen'. Hij kiest er uiteindelijk zelf voor om onze normen niet meer te volgen," zegt Bert in een reactie.
© Boerderij Zonnegoed
Bert benadrukt dat Van Strien welkom blijft binnen de organisatie. "Hij is nog steeds zeer welkom bij al onze activiteiten en persoonlijk vind ik het een heel relevant experiment en hoop ik dat hij z'n afzet ook zonder ons keurmerk goed kan vermarkten."
Rol van het dier centraal
Voor Demeter staat de rol van het dier in de biodynamische landbouw centraal. De methode, die vorig jaar het 100-jarig jubileum vierde, is gebaseerd op een gemengd, grondgebonden bedrijfssysteem waarin herkauwers en andere landbouwdieren een centrale bijdrage leveren aan de bodemvruchtbaarheid en vitaliteit van het bedrijf. Langjarige vergelijkende veldproeven bij het Zwitserse FIBL Instituut laten zien dat de BD landbouwmethode het beste scoort qua bodem, biodiversiteit en klimaat in vergelijking met gangbaar en ook biologisch.
Toch kan er volgens Bert in de toekomst nog verandering komen in hoe we naar de rol van het dier kijken. "Internationaal is er momenteel een werk denkgroep over de rol van het dier actief. Ik weet niet of dit ook tot andere inzichten gaat leiden."
Vee in dienst van de bodem
Volgens Demeter staat vee primair in dienst van het bodemleven. Met name herkauwers zetten plantaardig voedsel om in voeding voor de bodem. Biodynamische bedrijven zijn grondgebonden, met een maximale stikstofnorm van 112 kg N per hectare per jaar, wat neerkomt op ruim minder dan twee koeien per hectare.
Demeter pleit met Joost en de vegan beweging voor een sterke afbouw van de industriële, intensieve veehouderij vanwege klimaat, dierenwelzijn en volksgezondheid. Tegelijk staat de organisatie voor een beperkte en grondgebonden veehouderij, waarbij veeteelt in dienst staat van de akkerbouw en niet andersom.
Bovenwettelijke normen dierenwelzijn
Ook wijst Demeter op bovenwettelijke normen onder Demeter op het gebied van dierenwelzijn, zoals minimaal 180 dagen weidegang voor koeien en een verbod op onthoornen, het couperen van staarten en het gebruik van hormonen of preventieve antibiotica. De suggestie in het artikel dat de biodynamische beweging zich niet zou ontwikkelen is volgens Bert van Ruitenbeek pertinent onjuist.
"Juist de biodynamische boeren zijn doorgaans voorlopers bij het omarmen van nieuwe technologieën waar deze dienstbaar zijn aan het ecosysteem op de boerderij," zegt Bert. "Denk aan GPS-gebruik, elektrificering van machines en mechanische onkruidbestrijding. Op het gebied van dierenwelzijn lopen onze boeren voorop met initiatieven als kalveren bij de koe en het afmesten van broederhaantjes en het opfokken van stierkalveren."
Voor meer informatie:
Bert van Ruitenbeek
Stichting Demeter
Diederichslaan 25d
3971 PA, Driebergen
Tel: +31(0)343-522355
[email protected]
stichtingdemeter.nl
