Het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL) en het Louis Bolk Instituut hebben een lijst van 33 voedselgewassen opgesteld die niet alleen goed bestand zijn tegen klimaatverandering, maar ook bijdragen aan bodemgezondheid, biodiversiteit én voedingswaarde. Het rapport Rijk & Robuust Voedsel richt zich op planten die in Nederland in de volle grond geteeld kunnen worden, met een duidelijke link naar biologische en natuurpositieve landbouwpraktijken.
© WWF
Corné van Dooren, adviseur duurzame voedselconsumptie bij WWF-NL, licht toe: "De Nederlandse akkerbouw wordt nu sterk gedomineerd door snijmais, aardappelen en suikerbieten. Die focus op maar een paar gewassen geldt ook wereldwijd. Voedselbiodiversiteit is de variatie aan leven, zowel planten, dieren als andere organismen, die gebruikt worden voor voedsel en landbouw."
Zeven duurzaamheidscriteria
Het rapport beoordeelde gewassen op zeven duurzaamheidcriteria, waaronder het gebruik van bestrijdingsmiddelen, waterbehoefte en bijdrage aan biodiversiteit en landschap. Daarbij werd ook gekeken naar voedingswaarde, zoals de aanwezigheid van eiwitten, vezels, vitamines en mineralen. De maximale score per gewas is 50 punten. Van Dooren: "Onze droom is dat de biodiversiteit in Nederland weer toeneemt; niet alleen in de natuur om ons heen, maar ook op ons bord."
Veel van de topgewassen lenen zich uitstekend voor biologische of natuurpositieve teelt. Peulvruchten zoals lupine en tuinboon leveren veel plantaardige eiwitten en verbeteren de bodem dankzij hun stikstofbindende eigenschappen. Lupine groeit goed op lichte grond, bloeit en draagt bij aan biodiversiteit. De tuinboon en de veldboon vragen weinig bemesting en zijn robuust tegen droogte.
Potentie voor biologische teelt
Groenten zoals wortel, boerenkool, courgette, spinazie en groene asperge combineren volgens het rapport hoge voedingswaarde met potentie voor biologisch of gemengd telen. Zo dragen bloeiende vruchtgroenten bij aan bestuivers, terwijl de teelt weinig of geen bestrijdingsmiddelen vereist in een biologische context.
Fruitgewassen zoals braam, appel, peer, kers en pruim versterken zowel biodiversiteit als landschapswaarde. Bramen zijn laag in energie, rijk aan vezels en leveren nectar voor insecten. Notenbomen zoals hazelaar, walnoot en tamme kastanje passen goed in agroforestrysystemen en ondersteunen een biodivers landschap.
Biologisch scoort hoger op duurzaamheid
Granen zoals rogge en spelt zijn rustgewassen die de bodem verbeteren, weinig bestrijdingsmiddelen nodig hebben en een bron zijn van vezels, B-vitaminen en eiwitten. Het rapport wijst erop dat gewassen vaak hoger scoren op duurzaamheid wanneer ze biologisch, in mengteelten of in agroforestrysystemen worden geteeld.
Het onderzoek biedt daarnaast een doorkijk naar 2050, met veelbelovende nichegewassen voor biologische en natuurpositieve landbouw. Hiermee willen WWF-NL en het Louis Bolk Instituut de basis leggen voor een toekomstbestendig, gezond en biodivers voedselsysteem in Nederland.
Bron: Louis Bolk Instituut
