Droogte, wateroverlast en een toenemende druk van ziekten en plagen hebben steeds meer invloed op de opbrengsten in de landbouw. Wageningen University & Research (WUR) heeft daarom een Klimaatstresstest voor de open teelt ontwikkeld. Deze praktische tool helpt boeren, adviseurs en andere erfbetreders om klimaatrisico's op bedrijfsniveau inzichtelijk en bespreekbaar te maken.
© WUR
De Klimaatstresstest combineert klimaatdata van het KNMI, modelberekeningen uit de Waterwijzer Landbouw en expertinschattingen over ziekten en plagen. "Met een beperkte invoer – postcode, gewassen en areaal – laat de tool zien wat klimaatverandering kan betekenen voor de opbrengst en het financiële risico van een specifiek bedrijf," vertelt onderzoeker Emma Knol van Wageningen University & Research. De uitkomsten worden weergegeven in euro's per hectare en opbrengstverandering per gewas.
Inzicht in belangrijkste kwetsbaarheden
De tool maakt onderscheid tussen verschillende klimaatfactoren, zoals droogte, natte omstandigheden, bewerkbaarheid van de bodem en ziekten en plagen. Gebruikers krijgen daarmee niet alleen een totaalscore, maar ook inzicht in waar de belangrijkste kwetsbaarheden binnen het bedrijf liggen.
De Klimaatstresstest is nadrukkelijk bedoeld als gesprekstool. De resultaten vormen het startpunt voor het gesprek tussen boer en adviseur over klimaatadaptatie. "We merken dat het starten van het gesprek over klimaatadaptatie een uitdaging kan zijn. Boeren staan midden in de praktijk van alledag, waardoor het verleggen van de blik naar de lange termijn extra inspanning vraagt," aldus Knol. Aan de uitkomsten zijn mogelijke maatregelen gekoppeld, met praktische informatie over aanpassingen in bodem-, water- en gewasmanagement, inclusief voor- en nadelen en toepasbaarheid in de praktijk.
Samen met boeren
De tool is ontwikkeld in nauwe samenwerking met boeren, adviseurs, onderwijsinstellingen, financiële partijen en belangenorganisaties. Door deze co-creatie sluit de Klimaatstresstest volgens WUR goed aan bij de dagelijkse praktijk en wordt wetenschappelijke kennis op een toegankelijke manier toegepast.
De onderzoekers benadrukken dat de uitkomsten richtinggevend zijn. Klimaatrisico's beïnvloeden elkaar en zijn afhankelijk van lokale omstandigheden. De Klimaatstresstest biedt daarom geen exacte voorspellingen, maar helpt gebruikers om risico's beter te begrijpen en weloverwogen keuzes te maken voor de toekomst.
De Klimaatstresstest is gratis te gebruiken via www.klimaatstresstest.nl.
Bron: WUR
