De NFO maakt zich zorgen over de recente berichtgeving van PAN Nederland, waarin op basis van een zeer beperkte steekproef wordt gesuggereerd dat Europese appels 'vol pesticiden' zouden zitten en mogelijk een risico vormen voor de volksgezondheid. Deze conclusies zijn, in ieder geval voor de Nederlandse appels, niet in lijn met cijfers van toezichthouders zoals EFSA en NVWA.
Nederlanders eten structureel te weinig fruit, terwijl juist méér fruitconsumptie een grote gezondheidswinst oplevert met enorme maatschappelijke baten. De negatieve framing en beeldvorming door PAN kan consumenten onnodig afschrikken, wat schadelijk is voor de volksgezondheid.
Wetenschappelijke en toezichthoudende instanties: appels zijn veilig
Uit het meest recente EU‑gecoördineerde monitoringprogramma (EFSA) lijkt dat residuen in fruit zeer ruim binnen de veilige normen blijven. In de EU‑monitoring van 1.128 peren‑monsters (representatief voor pitfruit zoals appel) geldt dat vrijwel 100% onder de wettelijke limieten ligt.
Ook de meest recente NVWA‑monitoringsgegevens bevestigen dat normoverschrijdingen in fruit zeldzaam zijn en in de regel ver onder de wettelijke grenzen liggen.
Cumulatieve (cocktail) blootstelling blijft veilig
PAN suggereert dat combinaties van residuen een risico vormen. Volgens het Ctgb (Position Paper, december 2025) en de methodiek die EFSA en het RIVM hiervoor hebben ontwikkeld, blijft echter ook de gezamenlijke blootstelling van combinaties van middelen ruim onder de gezondheidskundige grenswaarden.
Het Ctgb stelt dat de huidige beoordeling van individuele residuen voldoende bescherming biedt en analyses van cumulatieve blootstelling geen risico's laten zien voor consumenten.
Belangrijk om te benadrukken
Dat er residuen meetbaar zijn, betekent niet dat appels onveilig zijn. De gevonden waarden lagen binnen de wettelijke normen
Biologisch en conventioneel: beiden veilig
Zowel biologische als conventionele telers beschermen hun gewassen tegen ziekten en plagen.
- Biologische telers gebruiken uitsluitend natuurlijke middelen.
- Geïntegreerde fruitteelt gebruikt een combinatie van natuurlijke en synthetische middelen.
Beide teeltsystemen voldoen aan dezelfde wettelijke normen en volgens NVWA, EFSA en RIVM zijn beide veilig voor consumptie. Er bestaat geen wetenschappelijk bewijs dat biologische appels gezonder zijn dan conventionele appels.
De keuze voor biologisch of niet‑biologisch laten we volledig aan de consument.
NFO: 'Stop het ontmoedigen van fruitconsumptie'
De NFO vindt de suggestieve berichtgeving van PAN Nederland misleidend en maatschappelijk schadelijk. Het is onwenselijk dat organisaties met beperkte steekproeven en selectieve informatie de perceptie over fruit negatief beïnvloeden. Zeker wanneer officiële monitoring, onafhankelijke wetenschap en voedselveiligheidsautoriteiten tot dezelfde, consistente conclusie komen: appels zijn veilig en gezond.
Oproep aan media: waarheidsgetrouwe duiding van voedselveiligheidsdata
De NFO roept vandaag verschillende media op om meldingen over voedselveiligheid kritisch te toetsen en te voorzien van context: officiële EU‑ en NVWA‑monitoring, cumulatieve risicobeoordeling van bijvoorbeeld EFSA en RIVM en de gezondheidsvoordelen van fruitconsumptie. Evenwichtige berichtgeving is nodig.
Mag naam onderzoek niet dragen
Ook vanuit EFSA is er forse kritiek op het onderzoek van PAN. EFSA rapporteert jaarlijks de residuen op groenten en fruit. In 2023 werden o.a. de peren uitgelicht door EFSA. 1128 monsters werden genomen, schrijft Jolanda Wijsmuller op LinkedIn.
- 21% van de monsters is geheel vrij van residuen
- 65% bevat maximaal 3 residuen
- 88% bevat maximaal 5 residuen
"Wat PAN NL onderzoek noemt (59 monsters) mag deze naam niet dragen. Daarvoor is het aantal monsters veel te gering. Het enige doel lijkt te zijn de consument angstig te maken terwijl recent in een position paper van het CTGB (december 2025) het volgende is geschreven:
Voor blootstelling via voeding aan werkzame stoffen in gewasbeschermingsmiddelen hebben het RIVM en EFSA een methodiek ontwikkeld om het gecombineerde risico van groepen stoffen met vergelijkbare effecten te bepalen. De eerste analyses laten zien dat ook bij combinaties van residuen in voedsel de risico's onder de grenswaarden blijven.
Kortom, blijf vooral voldoende groenten en fruit eten. Een goede basis voor een gezonde levensstijl!"
Ze eindigt met kritiek op NU.nl. "Super triest dat jullie berichten van een activistische organisatie als Pesticide Action Network Nederland zomaar overnemen zonder experts te consulteren (RIVM, CTGB, etc)."
Bron: NFO
