Het nieuwe coalitieakkoord Aan de slag van D66, CDA en VVD biedt volgens ketenorganisatie Bionext en belangenbehartiger Biohuis belangrijke aanknopingspunten voor verdere groei van de biologische sector. In het akkoord is vastgelegd dat het kabinet wil inzetten op een forse groei van biologische landbouw en consumptie, onder meer door het voortzetten van het Actieplan Biologisch en het versterken van duurzame agroketens.
© Biohuis
Stimuleren van biologische producten
Bionext, de ketenorganisatie voor biologische landbouw en voeding, spreekt van een doorbraak. In het coalitieakkoord wordt expliciet ingezet op het stimuleren van de consumptie van biologische en duurzame producten en op het vergroten van de afzet, zowel in Nederland als in Europa. Ook kondigt het kabinet aan afspraken te willen maken met agroketens over hoe beleid kan bijdragen aan meer afzet voor duurzame ketens.
De ambities sluiten aan bij de bestaande nationale doelstelling van 15 procent biologisch landbouwareaal in 2030 en het Actieplan Biologisch. Volgens Jan Groen, bestuursvoorzitter van Bionext, is daarbij vooral de samenhang tussen productie en marktontwikkeling van belang. "De koppeling tussen productie, marktontwikkeling en consumentengedrag is cruciaal voor een succesvolle transitie. Het expliciet stimuleren van de consumptie van biologische en duurzame producten biedt perspectief voor boeren, ketenpartijen én consumenten en is een noodzakelijke voorwaarde voor het realiseren van de 15%-doelstelling."
Forse investeringen om doelstelling te halen
Ook Biohuis, belangenbehartiger van biologische boeren en tuinders, verwelkomt de koers van het nieuwe kabinet. Voorzitter Pipie Smits van Oyen benadrukt het belang van structurele steun: "Biologische landbouw biedt oplossingen voor klimaat, biodiversiteit, bodem en water en verdient structurele steun. Deze coalitie onderkent dit en zet in op een stevige groei van de biologische landbouw. Dat vergt forse investeringen om de doelstelling te halen en daarover gaan we graag in gesprek. Dit is een belangrijke stap voor onze sector."
Beide organisaties benadrukken dat het succes van de ambities afhankelijk is van de concrete uitwerking. Bionext wijst op het belang van werkbare steunmaatregelen voor omschakeling, stimulering van vraag en afzet in de keten en stabiele randvoorwaarden, zodat boeren en tuinders met vertrouwen kunnen investeren. Biohuis sluit zich daarbij aan en stelt dat de hernieuwde steun voor de 15%-doelstelling nu vertaald moet worden naar concrete maatregelen en extra financiële ruimte.
Beleid en instrumenten voor biologische sector
Bionext en Biohuis geven aan in gesprek te willen blijven met het aanstaande kabinet en de Tweede Kamer om ervoor te zorgen dat de ambities uit het coalitieakkoord worden omgezet in beleid en instrumenten voor de biologische sector.
Naast steun voor onderdelen van het akkoord klinkt er ook kritiek. Zo plaatst de duurzame bank Triodos enkele kanttekeningen bij het coalitieakkoord. Volgens hoofdeconoom Hans Stegeman toont het akkoord weliswaar ambitie, maar schiet het tekort als het gaat om het creëren van maatschappelijk draagvlak. "Transities vragen om draagvlak in de samenleving. Mensen durven te veranderen als ze een vangnet hebben en de lasten eerlijk verdeeld zijn."
Triodos Bank: uitstel van echte vooruitgang dreigt
Hans wijst erop dat het akkoord sterk leunt op technologische oplossingen en dat de vraag wat moet worden afgebouwd nauwelijks wordt gesteld. Zonder eerlijke lastenverdeling en zekerheid voor burgers dreigt volgens hem opnieuw uitstel van echte vooruitgang.
Ook Natuur & Milieu plaatst kanttekeningen bij het coalitieakkoord. De organisatie ziet dat het kabinet belangrijke problemen zoals klimaat en stikstof wil aanpakken, maar vindt de maatregelen niet toereikend om de doelen daadwerkelijk te halen. Volgens directeur Marjolein Demmers mist het akkoord onder meer een alternatief voor de recent afgeschafte CO2-heffing en concrete stimulans voor duurzame sectoren.
Daarnaast wijst Natuur & Milieu op het belang van streng stikstofbeleid, bescherming van waterkwaliteit en verduurzaming van industrie en mobiliteit. "De genoemde inzet op een groene, toekomstbestendige economie werkt alleen als ruimte wordt geboden aan duurzame en innovatieve bedrijven. We roepen het nieuwe kabinet dan ook op om snel keuzes te maken over de toekomst van de zware industrie en hun plek in de economie van de toekomst," aldus Marjolein.
Maak ongezonde keuzes onaantrekkelijker
Ook TAPP Coalitie reageert op het coalitieakkoord en ziet positieve stappen op het gebied van gezonde voeding en duurzame landbouw. Zo benadrukt de organisatie dat preventie moet lonen en ongezonde keuzes onaantrekkelijker moeten worden gemaakt. Volgens directeur Jeroom Remmers is het goed dat heffingen op minder gezond voedsel worden ingezet om subsidies op gezond en duurzaam voedsel mogelijk te maken, en dat er wordt ingezet op lagere veebezetting en meer diervriendelijke landbouw.
TAPP Coalitie wijst echter op het ontbreken van een heffing op vlees en emissiebeprijzing in de landbouw, maatregelen die volgens de organisatie noodzakelijk zijn om zowel klimaat- als gezondheidsdoelen te halen. Remmers: "Zonder heffing op vlees en goedkoper gezond voedsel komt de gezondste generatie ooit er nooit." De organisatie ziet daarnaast kansen in de herintroductie van productschappen om eerlijke voedselprijzen en maatschappelijke kosten in het beleid te verankeren.
