Bij een melkkoe in Friesland zijn antistoffen tegen het vogelgriepvirus H5N1 vastgesteld. Dat melden de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en Wageningen Bioveterinary Research (WBVR). Er zijn geen aanwijzingen voor actieve viruscirculatie onder de melkkoeien op het bedrijf, noch signalen van verspreiding naar andere melkveebedrijven.
© Peter LovAs | Dreamstime
De ontdekking volgt op een melding van twee zieke katten op 24 december 2025. Eén kat, afkomstig van hetzelfde melkveebedrijf, testte positief op vogelgriep en overleed kort daarna. "Aanleiding voor dit onderzoek was de vaststelling van vogelgriep bij een kat," legt Jacqueline Wijbenga van WUR uit. "Hierdoor zijn melkmonsters van het bedrijf onderzocht op aanwezigheid van het virus en antistoffen."
Koe heeft vogelgriepinfectie doorgemaakt
Tijdens een steekproef op 15 januari werden twintig melkkoeien getest. Bij één koe werden antistoffen tegen het H5N1-virus aangetroffen, maar er werden geen virusdeeltjes gevonden. "Dat betekent dat deze koe een vogelgriepinfectie heeft doorgemaakt," zegt WBVR-onderzoeker Monika Ballmann. "Het dier is geen drager van actief virus en vormt geen gevaar voor de volksgezondheid." De betreffende koe vertoonde half december verschijnselen passend bij een virusinfectie, zoals uierontsteking en verminderde melkproductie, maar is inmiddels volledig hersteld.
De NVWA nam op 22 januari opnieuw bloed- en melkmonsters van alle aanwezige runderen op het bedrijf. De resultaten tot nu toe zijn negatief voor actieve virusbesmetting. Uitslagen van de aanvullende antistoftesten worden in de loop van volgende week verwacht. Andere zoogdieren op het bedrijf, zoals honden, katten en paarden, vertonen geen ziekteverschijnselen. Ook de mensen op het bedrijf en de betrokken dierenarts worden getest door de GGD.
Eerste keer in Nederland
Volgens de NVWA en WUR is dit de eerste keer dat in Nederland antistoffen tegen vogelgriep bij melkvee zijn aangetroffen. "In Europa is dit voor zover bekend ook nog niet eerder gemeld," aldus de NVWA. Wel zijn er eerder uitbraken van vogelgriep bij melkvee geweest in de Verenigde Staten, waar het virus zich snel via melk verspreidde. De Nederlandse situatie is niet vergelijkbaar, omdat er hier geen virusdeeltjes zijn aangetroffen.
Het risico voor de volksgezondheid wordt als zeer klein ingeschat. De kans dat mensen vogelgriep krijgen via kip, eieren, rundvlees of melkproducten is volgens de NVWA "heel klein". Melk van de eerder besmette koe is niet verwerkt voor consumptie, en gepasteuriseerde melkproducten zijn veilig. Wel wordt gewaarschuwd om geen rauwe melk van besmette dieren te consumeren.
Vogelgriepsituatie in Nederland zorgelijk
De vogelgriepsituatie in Nederland blijft zorgelijk en wordt nauwgezet gemonitord. Alle betrokkenen worden gevraagd alert te blijven op mogelijke signalen van besmetting.
