Tholen - De NVWA waarschuwde deze week dat op geïmporteerde rozen en andere snijbloemen residuen van gewasbeschermingsmiddelen kunnen voorkomen, met mogelijke gezondheidsrisico's voor mensen die beroepsmatig met bloemen werken. Het bericht leidde tot stevige reacties vanuit de conventionele bloemenhandel, waar vooral wordt benadrukt dat de sector al grote stappen heeft gezet. Natuur & Milieu deed in een reactie op het nieuws de oproep aan consumenten om vooral biologische bloemen te kopen.
© AvD Boeketservice
Anton van Duijn van AvD Boeketservice kiest een andere invalshoek. Hij is (nog) niet biologisch gecertificeerd, maar werkt wel toe naar die omslag en ziet vooral een gebrek aan transparantie als kern van het probleem. Want hoe ga je als sector om met de perceptie van de klant op basis van onvolledige informatie? En hoe maak je de omslag naar duurzamere teelt, terwijl de markt daar economisch nog niet altijd aan toe is?
Hij is geen biologische bloemenhandelaar, tenminste: nog niet. Zijn bedrijf levert kant-en-klare boeketten aan bloemisten, grotendeels samengesteld uit gangbare bloemen. Toch ziet Anton zichzelf wel als schakel tussen bio en niet-bio. "We zijn er wel degelijk mee bezig," zegt hij. "Alleen hebben we de Skal-certificering voorlopig even geparkeerd. De kosten-batenverhouding klopte voor ons op dit moment niet." Hij verwacht dat AvD in 2027 alsnog Skal-gecertificeerd kan zijn.
Omslag uitgesteld, niet afgeblazen
AvD zette eerder al stappen richting biologische bloemen, maar liep vast op de eisen en vooral ook de kosten van certificering. "Het probleem is niet dat het ingewikkeld is," benadrukt Anton. "Het probleem is dat de vraag naar bio bij bloemisten nog te klein is om die kosten terug te verdienen."
Volgens hem vraagt de markt wel steeds vaker om duurzamer geteelde bloemen, maar is de betalingsbereidheid nog vrij beperkt. "Als een klant kan kiezen tussen een biologische zonnebloem van vier euro of een niet-biologische van twee euro, dan kiest 90 procent voor die van twee euro. Dat is geen onwil, maar realiteit. Dat kun je mensen ook niet kwalijk nemen: alles is duurder geworden."
Anton werkt het liefste al wel met bloemen die in de praktijk 'bijna bio' zijn: afkomstig van kwekers die (zo goed als) biologisch werken, maar (nog) niet Skal-gecertificeerd zijn. Maar hij mag zijn boeketten niet als zodanig aanprijzen. "Ik krijg letterlijk te horen dat ik het woord 'bio' niet mag gebruiken zolang het niet gecertificeerd is. Dat snap ik ook – het moet eerlijk blijven richting kwekers die wél gecertificeerd zijn."
Reactie op NVWA-bericht: relativering én erkenning
Over het NVWA-bericht zelf is Anton genuanceerd. Zo plaatst hij kanttekeningen bij de maatschappelijke impact van de berichtgeving. "Ik zat op een verjaardag en iemand zei: 'Ik koop nooit meer bloemen, daar zit zoveel gif op.' Dan denk ik: waar komt dat vandaan?"
Volgens Anton speelt meetbaarheid een grote rol. "We kunnen tegenwoordig veel meer en veel nauwkeuriger meten dan tien jaar geleden. Dat betekent niet automatisch dat er meer middelen worden gebruikt." Tegelijk erkent hij dat buiten de EU soms middelen worden toegepast die hier niet zijn toegestaan. "Daar moeten we eerlijk over zijn. Het gebruik van zulke middelen is niet goed, en daar moet wat aan gebeuren."
Handen wassen en handschoenen gebruiken
De specifieke zorgen van de NVWA over gezondheidsrisico's voor mensen die beroepsmatig met bloemen werken, relativeert hij vanuit de praktijk. "Gezond verstand is heel belangrijk. Handen wassen, handschoenen gebruiken – dat doet iedereen toch? Je moet ook niet met je bloemenmes je koffie roeren. Dat is nooit slim geweest."
Hij gelooft niet dat het werken met bloemen, mits je het zorgvuldig doet, een groot gezondheidsrisico vormt. "Het plezier en het welzijn dat bloemen geven, is enorm. Dat effect is veel sterker dan waar we nu bang voor lijken te zijn."
Milieu, afval en natuurherstel
Ook de door het Bureau Risicobeoordeling & onderzoek (BuRO) genoemde milieurisico's – bijvoorbeeld als bloemen via gft-afval in de compost en bodem terechtkomen – baren Anton weinig zorgen. "Bloemen zijn per definitie niet duurzaam: je teelt ze, snijdt ze af en gooit ze uiteindelijk weg. Maar ze hebben een andere waarde, een emotionele en sociale waarde."
Hij wijst erop dat veel gronden in Nederland een lange geschiedenis hebben van intensief gebruik. "Mijn eigen achtertuin was vroeger bollenland. Daar is van alles overheen gegaan. Maar nu teel ik er al een tijdje mijn eigen biologisch-dynamische groenten op. Er zal misschien heel ver achter de komma nog een restje van het een of ander in zitten. Maar ik eet mijn groenten met plezier en vertrouwen dat het goed zit."
Sowieso heeft hij veel vertrouwen in het herstellende vermogen van de natuur. "Dat is veel sterker dan de meeste mensen denken en ik geloof echt dat de natuur zich wel herstelt." Hij maakt zich dan ook weinig zorgen over het effect van bloemen in het gft-afval.
Angst versus informatie
Hij gaat ervan uit dat het bericht van de NVWA goed bedoeld is, maar het leidt wel tot verwarring bij consumenten en onzekerheid bij bloemisten. "Ik hoorde laatst een collega zeggen: 'Ik weet niet eens wat ik tegen mijn klant moet zeggen.' Dat vind ik kwalijk. Niet omdat er niets aan de hand zou zijn, maar omdat het verhaal niet compleet is."
Daarom pleit hij voor radicale transparantie. "Waarom hebben bloemen geen bijsluiter, net zoals bij voedsel? Waarom zet je er niet gewoon bij per kweker of per product waar het vandaan komt, wat er voor middelen zijn gebruikt en onder welke omstandigheden er is geteeld?"
Hij denkt hardop aan QR-codes op bossen bloemen, waarmee consumenten zelf kunnen bepalen wat ze acceptabel vinden en dus ook kiezen wat ze wel en niet kopen. "Transparantie is altijd eerlijker dan angst", aldus Anton.
Internationale context
Anton wijst daarnaast op de bredere maatschappelijke rol van de internationale bloemenhandel. "In landen als Kenia en Colombia werken miljoenen mensen in de bloemensector. Voor veel vrouwen betekent dat zelfstandigheid en inkomen. Als we hier zeggen: 'We kopen niets meer', heeft dat enorme gevolgen."
Dat betekent volgens hem niet dat misstanden genegeerd moeten worden, maar wel dat het debat breder gevoerd moet worden. "Niet alles is goed, maar zeker ook niet alles is slecht."
Vooruitblik: bio als groeipad
Ondanks zijn kritische noten ziet Anton de toekomst wel degelijk groener. De vraag naar biologische bloemen groeit, zegt hij, langzaam maar gestaag. En uiteindelijk gaat ook hij zelf wel om, schat hij in. "Er komt een moment dat het omslagpunt wordt bereikt. Dan rechtvaardigt de vraag de certificeringskosten."
AvD onderzoekt mogelijke samenwerkingen met biologische kwekers om in de toekomst een aparte bio-lijn te ontwikkelen. "Uiteindelijk gaat het erom dat mensen weten wat ze kopen," besluit hij. "Dan kunnen ze zelf kiezen. Dat lijkt me de eerlijkste weg vooruit – voor bio én voor de rest van de sector."
Voor meer informatie:
Anton van Duijn
AvD Boeketservice
2e Loosterweg 82
2182 CL Hillegom
Tel: +31(0)6-40185198
[email protected]
www.antonvanduijn.nl
