Tholen - Het Belgische bio-hardfruitseizoen verloopt opvallend parallel aan het conventionele seizoen, stelt Gunther De Vadder van BelOrta. "Bij peren zijn er wat kwaliteitsverschillen en er is meer volume dan andere jaren, maar de grootste uitdaging ligt zonder twijfel bij appels. Als we niet oppassen, gaat er een deel van de goede oogst straks naar de industrie", aldus de verantwoordelijke bio van de coöperatie.
© Jannick Flach | BioJournaal.nl
"De golfbewegingen in de verkoop die het conventionele segment typeren, zijn ook bij ons zichtbaar", legt Gunther uit. "Biologisch is de handel wel iets stabieler, maar het is zeer vergelijkbaar. In de peren zit er sinds januari wel duidelijk meer beweging in de markt. Dat komt vooral door de export. Zwitserland is vroeg gestart, Frankrijk zit nu vol in het seizoen en Italië volgt voorzichtig. In volume en afzetniveau zitten we ongeveer op het gemiddelde van andere jaren, al begon alles iets eerder."
Realiteitszin in bio-appels
Hij stelt echter dat de grootste uitdaging van dit seizoen bij de appels ligt. "Net als bij peren zien we kwaliteitsverschillen, soms zelfs binnen één en hetzelfde perceel. Dat maakt het bijzonder lastig. We sorteerden recent een partij van 50 ton, waarvan slechts 25 tot 30 ton zonder problemen voldeed aan de eisen. De rest begon sneller vet te worden, terwijl alles tegelijk en niet te laat is geoogst. Wat de oorzaak is? Dat blijft gissen. Mogelijk heeft de warmte een rol gespeeld, maar harde conclusies zijn niet te trekken. Wat we wel vaststellen, is dat sommige partijen sneller dan normaal onder de vereiste hardheid zakken. Rond deze periode eisen supermarkten doorgaans een minimale hardheid van 5, terwijl bepaalde biologische rassen het daar steeds moeilijker mee krijgen. Sommige partijen draaien sneller richting 4,8 of 4,9, en worden dan zonder pardon afgekeurd. Dat leidt tot frustratie, temeer omdat de oorzaken niet duidelijk aantoonbaar zijn."
© Jannick Flach | BioJournaal.nl
Dat maakt het in de verkoop lastig om alle bio-appelen op de juiste bestemming te krijgen. "Er lijkt helaas weinig begrip voor deze realiteit. Niet elke afnemer, maar wel een aantal, hanteert een extreem strikt ideaalbeeld. Dat gaat niet alleen over kwaliteit in de klassieke zin, maar vooral over maat, gewicht en uniformiteit. Er wordt soms gesorteerd op gewicht binnen een bandbreedte van tien gram, of op maatverschillen van slechts enkele millimeters. In de praktijk betekent dat dat je 100 ton moet sorteren om er 14 ton 'perfect' product uit te halen. De overige 86 ton voldoet technisch gezien prima, maar valt buiten dat ideaalbeeld en moet elders worden afgezet."
Geen export, maar industrie
En waar dus de peren hun weg wel op de exportmarkt beginnen te vinden, blijkt dit voor appels nauwelijks een uitweg. "Bij appels is zo goed als alles binnenlandse afzet. Het kan ook niet anders, want iedereen heeft veel. Duitsland, Frankrijk, Polen. Daardoor belandt een groot deel van dat uitgesorteerde volume in de industrie, met een veel lagere opbrengst. Dat zet telers zwaar onder druk, zeker omdat zij al kampen met stijgende kosten en onzekerheden. Het is niet zo dat men verwacht dat klanten zachte of slechte appels moeten accepteren, maar de marges worden zo smal gemaakt dat veel goed product onnodig afvalt. In jaren met veel aanbod wordt er nog strenger geselecteerd, omdat er toch voldoende volume is. Maar als dat gebeurt, zou daar ook een eerlijke prijs tegenover moeten staan. Die balans ontbreekt vaak."
Vooruitkijkend zal de industriemarkt dus als vangnet moeten gaan fungeren. "Bij appels verwacht ik een verloop vergelijkbaar met referentiejaar 2022, met een einde rond half juli bij Natyra. Die appels zijn dit jaar kleinvruchtig, met hoofdmaten tussen 65 en 78 millimeter. Dat kan dan opnieuw botsen met vaste referenties in de supermarkt en de natuurvoedingswinkels, tenzij men bereid is flexibeler te zijn. Vooral in bio zijn de prijzen daar momenteel gelukkig redelijk, wat helpt om schade te beperken. Het blijft echter een noodoplossing. We sturen bewust partijen die net onder de retailnormen vallen tijdig richting industrie, op momenten dat de prijs gunstig is. Het verschil tussen industrieprijs en tafelfruitprijs per kilo is simpelweg te groot om te negeren, maar het blijft pijnlijk om goed fruit niet als consumptieproduct te kunnen verkopen."
© Jannick Flach | BioJournaal.nl
Lokaal voorrang bij bio-peren
In bio-peren zijn de vooruitzichten wat gunstiger. "Daar verwacht ik een lang seizoen. Biologische peren kunnen waarschijnlijk tot week 18 geleverd worden, wat positief is na het tekort van vorig jaar. Tegen die tijd kan het misschien wat overlappen met overzeese importappels, maar wat import betreft, merken we dat tijdige en transparante communicatie wel degelijk effect heeft. Als we klanten vroeg informeren over hoe lang we kunnen leveren, houden sommigen hun importstromen uit bijvoorbeeld Argentinië en Chili bewust af. Zeker bij goede partners zie je dat men bereid is om lokaal product voorrang te geven, zolang de continuïteit duidelijk is. Het is al met al een lastig en onrustig seizoen geweest, zowel in gangbaar als in biologisch. Pas sinds begin januari zit er echt beweging in de markt, en zelfs nu gaat het vooral om stabilisatie, niet om echte ademruimte."
"Mijn overtuiging blijft dat dit hét moment is om biologisch, en eigenlijk ook gangbaar, fruit toegankelijker te maken voor de consument. Volumeverkoop helpt bij het totale rendement en is ten voordele van de telers. De mogelijkheden zijn er om meer verkoop van gezonde voeding te genereren. Ik spreek vanuit de telers, maar ook vanuit mijn ervaring in de natuurvoeding en de retail."
© BelOrta
Voor meer informatie:
Gunther De Vadder
BelOrta
Mechelsesteenweg 120
B-2860 Sint-Katelijne-Waver, België
Tel.: +32 155 655 291
[email protected]
www.belorta.be
