Waar boerderijen vaak worden geassocieerd met volle akkers en grazende koeien in de zomer, ziet het werk er in de winter heel anders uit. Biodynamische boerderij Ruimzicht in Halle, al jarenlang leverancier van zuivel aan Odin, geeft een inkijkje in het winterseizoen op het erf.
© Odin | Liesbeth Disbergen
Gerjo Koskamp en Jara van Rooij van biodynamische boerderij Ruimzicht in Halle
Volgens boerin Jara van Rooij blijven de melkkoeien bij Ruimzicht ook in de winter zoveel mogelijk buiten. "Bij ons is het melkvee in principe het hele jaar zoveel mogelijk buiten. Ze lopen elke dag zelf onze open stal binnen om gemolken te worden."
In de koudere maanden zoeken ze de stal vaker op voor bijvoer, maar daarna gaan ze geregeld weer naar buiten. Jongvee en stieren komen in de winter wel op stal. "Ze geven in het najaar zelf het tijdstip aan wanneer ze het niet meer fijn vinden buiten en daar luisteren wij naar."
In de winter wordt het wat rustiger
De samenstelling van de kudde verandert met de seizoenen. In de zomer lopen er veel kalveren bij de koeien, wat volgens Van Rooij zorgt voor een andere dynamiek. "Een kudde voelt heel anders aan als er veel kalveren bij lopen. De energie is dan veel frivoler en luchtiger. In de winter wordt het allemaal wat rustiger."
© Odin | Liesbeth Disbergen
Ook andere dieren reageren duidelijk op het winterweer. "Varkens worden chagrijnig van slecht weer. Dan gaan ze echt nuilen (zeuren – red.) en veel geluid maken." Dat is voor de boeren het signaal om ze naar binnen te halen, waar ze zich kunnen ingraven in stro.
Zo min mogelijk ploegen
Op het land ligt de focus in de winter op bodemleven en voorbereiding. De groentetuin ligt grotendeels stil en plantenresten blijven liggen om het bodemleven te stimuleren. "Veel boeren ploegen hun land om in de winter. Dat doen wij zo min mogelijk, dan verstoren we het bodemleven niet." Op de akkers is winterrogge ingezaaid, die in het vroege voorjaar al als eerste voer voor de koeien dient.
In de kaasmakerij is het verschil tussen zomer en winter groot. "In de winter drinken de kalfjes niet meer mee en dan is de melk soms zo vet dat we die kunnen ontromen om boter te maken. En daar staan dan rijen klanten voor op het erf!" Ook het melkzuurbacterieleven, het rantsoen van de koeien en de temperatuur in de rijpingsruimte zorgen voor seizoensverschillen in smaak en textuur van kaas, yoghurt en kwark.
Wollige wintervacht
Wat Van Rooij zelf het meest waardeert aan de winter? "Wat ik heel leuk vind aan de winter is dat koeien dan hun wintervacht hebben. Ze zijn dan echt heel wollig. Ik moet daar aan voelen!"
Bron: Odin
