Tholen - Biologisch Melkveebedrijf Nijhof in Oene biedt sinds kort naast rauwe melk en rundvlees ook biologische aardappelen aan in het onbemande boerderijwinkeltje op het erf. De aardappelen zijn afkomstig van een biologische akkerbouwer uit de regio en vormen voor Dennis en Jessika Nijhof een logische volgende stap in hun streven naar een lokale, transparante voedselketen. "Het begon heel praktisch, vanaf onze eigen keukentafel," zegt Jessika Nijhof. "Maar ideologisch past het er perfect bij."
© Biologisch Melkveebedrijf Nijhof
De aanleiding was simpel. Het gezin eet, zoals Jessika het zelf noemt, 'vrij Hollands': regelmatig een AVG-maaltijd, voor de weinige mensen die de afkorting nog niet kennen: die staat voor aardappelen, vlees en groente. "Die kleine zakjes biologische aardappelen uit de supermarkt zijn na één keer koken alweer op. En dan betaal je relatief veel, terwijl je vaak niet eens weet waar ze vandaan komen."
Vanuit de wens om voor het eigen gezin grotere hoeveelheden lokale biologische aardappelen te kopen, ontstond het contact met de familie Overesch uit Raalte, die naast akkerbouw ook een biologische varkenshouderij en boerderijwinkel heeft. "Toen dacht ik: als we die aardappelen toch halen, waarom zouden we ze dan niet ook in ons eigen winkeltje aanbieden?"
Keuze voor één ras
In eerste instantie nam Jessika drie verschillende rassen mee. "Twee vastkokende en één kruimige," vertelt Jessika. "We hebben ze zelf uitgebreid getest en geproefd." Uiteindelijk is gekozen voor één ras: Alouette. "Dat is een aardappel die relatief goed bestand is tegen phytophthora. Dat is voor biologische teelt natuurlijk een belangrijk punt." Ook de smaak gaf de doorslag. "Wij vonden dit zelf de lekkerste. En omdat ons winkeltje klein is, hebben we ervoor gekozen om met één soort te beginnen. Als de vraag toeneemt, kunnen we altijd uitbreiden."
© Biologisch Melkveebedrijf Nijhof
De aardappelen liggen inmiddels in het schap van hun zelfbedieningswinkel, waar ook rauwe melk uit de melktap, rundvlees van eigen koeien, honing en biologische olijfolie worden verkocht. De verkoop komt voorzichtig op gang. "Dat gaat met alles zo," zegt Jessika. "Mensen moeten je eerst weten te vinden. Dat was met de melk in het begin precies hetzelfde."
Van economische keuze naar overtuiging
De stap naar biologische aardappelen staat niet op zichzelf, maar past in een bredere ontwikkeling die het bedrijf de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. In 2021 schakelden Dennis en Jessika Nijhof om naar biologisch. "In het begin was dat vooral een economische keuze," vertelt Jessika. "We hebben een relatief klein bedrijf, met zo'n zestig melkkoeien. We zochten naar een manier om de liquiditeit te verbeteren."
De omschakeling was pittig, vooral op het land. "Zonder kunstmest merkten we hoe 'verslaafd' de bodem daaraan was geraakt. Het gras groeide nog heel even door, maar daarna viel de groei stil." Door graslanden opnieuw in te zaaien met een kruidenrijk mengsel en door het systeem de tijd te geven, herstelde de bodem. "Nu halen we net zoveel voer van het land als vroeger, maar dan zónder kunstmest", vertelt Jessika trots.
Gaandeweg groeide ook de inhoudelijke overtuiging. "We zijn echt gaan inzien wat biologische voeding doet voor de gezondheid van onze koeien." Sinds 2024 werkt Jessika met voer dat streng wordt gecontroleerd op residuen van chemische middelen. Ook kruiden spelen een steeds grotere rol, zowel in het rantsoen als bij de diergezondheid. "We gebruiken nog maar zelden medicatie. Bij lichte klachten zetten we kruiden in, zoals knoflook en rozemarijn, en we merken dat dat werkt."
Gezondere koeien, andere kijk op voeding
De effecten zijn volgens Jessika duidelijk zichtbaar. De koeien worden gemiddeld anderhalf jaar ouder, de vruchtbaarheid is verbeterd en de melk heeft een andere vetzuursamenstelling, met meer omega 3 en minder omega 6. "Veel melkveehouders geven hun koeien mais, dat heeft van nature een omega 3 tot 6-verhouding van 1 op 60, dat is ook een van de redenen waarom wij dat niet meer voeren. Onze melk ligt nu op een verhouding van ongeveer 1 op 2, terwijl gangbare melk vaak rond 1 op 10 zit. Daardoor is onze melk veel gezonder geworden, daar ben ik van overtuigd!", zegt ze.
© Biologisch Melkveebedrijf Nijhof
Ze hoopt dat meer mensen dat verschil in gaan zien. "In Nederland kijken we vooral naar liters, vet en eiwit," zegt Jessika. "Maar over de kwaliteit van melk wordt nauwelijks gesproken. Terwijl wat je in de koe stopt, rechtstreeks terugkomt in melk en vlees."
Die overtuiging werkt ook door in het privéleven. "Ik ben zelf veel bewuster gaan kijken naar wat wij als gezin eten." De zoektocht naar biologische aardappelen was daar een direct gevolg van. "En eigenlijk geldt dat voor alles: het is geen kwestie van 'biologisch is duur', maar van waar je je prioriteiten legt. Je koopt andere dingen niet meer."
Korte keten en vertrouwen
Het aanbieden van aardappelen past binnen de visie van Jessika op een kortere voedselketen. "Ons voedselsysteem is bizar ingericht," vindt Jessika. "Producten gaan de hele wereld over, worden bewerkt, verhandeld en weer teruggebracht. Dat is geen voeding meer, dat is vulling, zegt een collega-bioboer weleens." Door producten direct van het erf aan te bieden, willen Dennis en Jessika het contact tussen boer en consument herstellen.
© Biologisch Melkveebedrijf Nijhof
Dat gebeurt op basis van vertrouwen. Het winkeltje is zelfbediening; klanten rekenen zelf af via pin of QR-code. "Mensen waarschuwen ons weleens dat alles leeggehaald zal worden, maar dat valt enorm mee," zegt Jessika. "Het staat op ons erf, we zijn vaak thuis en je maakt makkelijk een praatje. Dat contact zorgt voor meer wederzijds begrip én het zorgt ook voor die gunfactor."
Ideologisch succes
Financieel is de verkoop van aardappelen geen grote inkomstenbron. "We verdienen er wat aan, maar het is vooral ideologisch van aard," benadrukt Jessika. "Als we er geen verlies op draaien en mensen de mogelijkheid bieden om lokaal en biologisch voedsel te kopen, dan is het voor ons geslaagd."
Of er in de toekomst meer producten bijkomen, hangt af van wat er op hun pad komt. "We willen geen grote boerderijwinkel worden," zegt hij. "Maar als iemand met een mooi, gecertificeerd biologisch product aanklopt, staan we daar zeker voor open." Voor nu zijn de biologische aardappelen vooral een nieuwe, tastbare stap in een bredere missie. "We willen laten zien dat het anders kan – dichter bij de natuur, dichter bij de consument."
Voor meer informatie:
Jessika Nijhof - Kool
Biologisch Melkveebedrijf Nijhof
Grote Weteringdijk 16
8167 PR Oene
Tel: +31 (0)6 14990620
[email protected]
www.melkveebedrijfnijhof.nl
