De beoogde groei van het areaal biologische landbouw wordt door een aantal factoren bemoeilijkt. Een ervan is dat biologische ondernemers verspreid zitten over het gehele land. Dit betekent versnippering van het areaal. Clustering van bedrijven kan de nadelen van versnippering doorbreken. PPO, onderdeel van Wageningen UR heeft de voorwaarden onderzocht voor clustering.
Wanneer een biologisch bedrijf wil uitbreiden zal het vaak een beroep moeten doen op de veelal gangbare buren. Dit betekent dat de bedrijven naast aankoop ook met omschakelingskosten en –tijd zitten. Veel bedrijven kiezen daarom eerder voor intensivering of verbreding binnen het bedrijf dan voor aankoop van extra areaal. De verspreiding betekent ook dat grond van bedrijven die stoppen vaak overgaat naar gangbare bedrijven. Hierdoor wordt biologische grond weer gangbaar. Clustering van biologische bedrijven kan deze nadelen van versnippering tegengaan. Voor een succesvolle clustering gelden de volgende voorwaarden:
- Maak inzichtelijk wat de toegevoegde waarde qua people, planet en profit is binnen een bepaald gebied.
- Ontwerp een model dat robuust is, maar ook flexibel in tijd en ruimte.
- Start met bereidwillende ondernemers/grondeigenaren en vertrouwen in elkaar.
- Ontwerp een opzet/bedrijfsmodel waaruit voordeel voor de ondernemers voortvloeit.
Daarnaast is er een aantal criteria opgesteld waaraan een mogelijk gebied moet voldoen wil zich daar een cluster biologische bedrijven kunnen vestigen:
- Gebied met een 'gezicht' waar aan beleving en 'branding' wordt gedaan; een gebied met ondernemers- en marktpotentieel.
- Grondsoort gunstig voor meerdere sectoren.
- Regio met ambities richting biologische landbouw
- Overheid met grondposities.
- Nabijheid stedelijke concentraties.
- Gebied met sterke regionale ketenpartners als aanjager (bv supermarkten, verwerkende industrie).
- Fysieke mogelijkheden voor clustering
Overheden kunnen de komst van een BioValley initiëren en faciliteren. Aan ondernemers is de taak deze clustering te organiseren en te realiseren.
Bron: Wageningen UR via AgriHolland
