Ruim 30% van het land- en tuinbouwareaal in San Marino is biologisch

Hoe kun je je als teler onderscheiden via biologische teelt, en hoe geef je elke schakel in de keten de waarde die ze verdient? Die vraag stond centraal tijdens het congres 'Van het land naar de tafel', op zaterdag 7 maart in San Marino. De bijeenkomst werd georganiseerd door werkgeversorganisatie Osla-Glaas, met steun van het staatssecretariaat van San Marino voor Landbouw.

© Cristiano Riciputi | BioJournaal.nlMatteo Ciacci, de staatssecretaris voor Landbouw, achter het spreekgestoelte

Na de opening door Osla-directeur Michele Andreini nam Mario Tamanti, directeur van telersvereniging Vi.Va., het woord. "We moeten stoppen met de race naar de bodem en telers eerlijk belonen voor wat ze maken. Dat is niet eenvoudig, maar samenwerking en bundeling van krachten is daarvoor een van de beste wegen."

© Cristiano Riciputi | BioJournaal.nlMario Tamanti, van AOP Vi.VA.

Biologisch als buffer tegen marktschommelingen
Fabio Brescacin, voorzitter van Naturasì — een keten met meer dan 40 jaar ervaring in biologische en biodynamische teelt en inmiddels 350 winkels in heel Italië — schetste een breder perspectief. "Er wordt veel gepraat over duurzaamheid, maar weinigen wijzen erop dat alleen de tuinbouw de atmosfeer kan ontgiften door CO₂ op te nemen. En vergeet niet: kooldioxide is een rijkdom voor de bodem en onmisbaar voor fotosynthese."

© Cristiano Riciputi | BioJournaal.nlFabio Brescacin van Naturasì

Biologische teelt heeft ook een praktisch voordeel in turbulente tijden. "De prijzen van kunstmest schieten omhoog, maar in de bio-sector gebruik je compost. Dat volgt de olieprijs niet. In Italië hebben we helaas een groot deel van onze productiecapaciteit verloren en kampen we met een flink voedseltekort. Biologisch kost de teler iets meer, maar levert de hele samenleving voordelen op, economisch en ecologisch."

© Cristiano Riciputi | BioJournaal.nl

Transparantie op de winkelvloer
Brescacin gaf een concreet voorbeeld van hoe Naturasì transparantie in de praktijk brengt. "Vorig jaar verkochten we venkel voor €3,98 per kilo. In al onze 350 winkels hing een bordje met de uitsplitsing: €1,80 voor de teler, €0,80 voor technische ondersteuning, kwaliteitscontrole en logistiek, €1,23 voor de winkel en €0,15 btw. Zo weet de consument precies waar zijn geld naartoe gaat."

© Cristiano Riciputi | BioJournaal.nlAida Maria Adele Selva, van het Consortium Terra di San Marino

San Marino: klein maar bewust
Ook San Marino heeft zijn eigen samenwerkingsverband dat het grondgebied en goede teeltpraktijken promoot. "Ons consortium is van onderop ontstaan", zei Aida Selva, voorzitter van het Consorzio Terra di San Marino. "San Marino is een kleine speler in de tuinbouw, dus we moesten inzetten op kwaliteit, en dus op biologisch. Die keuze is in 2016 gemaakt voor de lange termijn. Resultaten komen met de jaren; het gaat erom consequent door te gaan."

© Cristiano Riciputi | BioJournaal.nlMatteo Ciacci, staatssecretaris van Landbouw

Staatssecretaris Matteo Ciacci benadrukte de bredere maatschappelijke rol van de teler. "Een teler is een bindmiddel: hij produceert voedsel, beschermt het landschap en bewaakt de bodem. Wij steunen de omschakeling naar biologisch waar we maar kunnen."

Voedingsdeskundige Simona Casadei lichtte de gezondheidsvoordelen toe van een plantaardig dieet en de meerwaarde van biologische producten ten opzichte van gangbare. Statisticus Loris Casali voegde daar cijfers aan toe: meer dan 30% van het landbouwareaal in San Marino is al biologisch gecertificeerd, en dat aandeel stijgt als je de grond in omschakeling meerekent. Toch blijft verdere groei lastig, omdat veel hobbytelers weinig zin hebben in de bureaucratie die bij biologische teelt komt kijken.

© Cristiano Riciputi | BioJournaal.nlStefano Valentini (Podere Lesignano) en Matteo Selleri

Keten sluiten via horeca
Ciacci pleitte voor nauwere samenwerking met hotels, restaurants en cateraars om de lokale keten te sluiten. Brescacin benadrukte dat biologisch een bewuste keuze moet zijn. "Het moet een kans zijn waar je in gelooft, geen verplichting of een manier om meer geld te verdienen. Biologische teelt vraagt investeringen voor ecosysteemdiensten. Wij staan aan de kant van de telers: we begeleiden hen technisch en verkopen hun producten rechtstreeks aan de consument."

© Cristiano Riciputi | BioJournaal.nlAan het einde van het congres werd een lunch aangeboden bij Podere Lesignano, een agritoeristisch bedrijf waar alles wordt bereid met lokale producten

Moderator Matteo Selleri sloot af met een oproep: "Biologisch maakt deel uit van een groter geheel: ecologie. Voedselverspilling terugdringen is minstens even belangrijk. Overheden moeten telers, zeker biologische, actief ondersteunen voor economische groei en behoud van het landschap."